Etiket: cari açık

Dış ticaret verilerinde hız kaybı var

2018 yılı Mayıs ayında hem ihracat hem de ithalatta momentum kaybı yaşanırken tüketim malları ithalatını dikkate aldığımızda iç tüketimde zayıflığın işaretini alıyoruz.  %6’lara yükselen GSYH içindeki cari işlemler açığının payı ve finansmanında sıcak paraya bağımlılığı, yüksek dış borç ile artan enflasyon baskısını dikkate aldığımızda yüksek faiz ortamında yeni hükümetin tüketim tarafını hızlandırıcı tedbirler almayacaklarını ümit ediyoruz.

Detaylar…

Mayıs 2018’de son 12-aylık dış ticaret açığı Temmuz 2014’ten bu yana en yüksek seviye olan 87,12 milyar dolar seviyesine yükseldi.

Ocak-Nisan döneminde yıllık olarak ortalama %21,5 artan ithalat Mayıs ayında sadece %5,5 artış kaydetti. İhracat ise Ocak-Nisan döneminde yıllık ortalama %8,65 artış kaydetmişken Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %5,3 arttı.

Takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre ise ihracatta (Şubat’taki %9,02 artıştan Mayıs’ta %5,19 artışa doğru) kademeli bir performans kaybı yaşanırken ithalatta Mayıs ayında sert bir performans kaybı yaşandı (Nisan: %15,40 artış, Mayıs: %3,36 artış).

Fren öncesi son yüksek büyüme

Beklentiler paralelinde GSYH birinci çeyrekte %7,4 büyüme kaydetti. 2017 yılı genelinde %7,35 seviyesinde ekonomik büyüme kaydedilmişti.

Birinci çeyrekte büyümenin lokomotifi iç talep olurken ihracatın katkısı olmadı. Tüketici harcamaları ve şirketlerin yatırım harcamalarında birinci çeyrekte kaydedilen artışın devamını -teşvik tedbirleri alınmayacağı varsayımı altında- ikinci yarıyıl itibariyle görmeyeceğiz.

2018’in ilk 5 ayına ait öncü göstergeler yıl geneli için şimdilik %6,3’lük büyümeye işaret ediyor. Ancak yüksek faiz-yüksek enflasyon ortamında iç talepte daralmayla birlikte büyümenin 2018 genelinde %4,0-4,5 seviyelerine inmesi tahmin ediliyor.

Öte yandan Nisan itibariyle bir önceki aya göre yaklaşık 2 milyar dolar artışla 57 milyar doların üzerine çıkan cari işlemler açığı yılın geri kalanında iç talepte daralmayla birlikte gerileyecek. Birinci çeyrekte ihracattaki düşük performansın yılın geri kalanında da devam edeceğini düşünüyoruz ki bunda Avrupa ekonomisinin büyümede yaşadığı momentum kaybının etkisi olacak. Dolayısıyla cari işlemler açığında beklenen azalmanın iç talepteki zayıflıktan kaynaklanacak olması yabancı yatırımcı için soru işareti olmaya devam edecek. Bundan dolayıdır ki seçim sonrasında Merkez Bankası’nın bağımsızlığının korunması, sıkı para ve maliye politikalarının sürdürülmesi ve katma değeri yüksek yapısal reformların devreye alınması halinde yabancı yatırımcıyı kalıcı olarak çekebilecek bir hikaye sunmuş olacağız.

Cari açıkta artış sürüyor

Mart ayında 12-aylık cari açık 1,7 mlr $ artışla 55,4 mlr $ oldu. Aynı dönemde dış ticaret açığı da 1,3 mlr $ artışla 84,9 mlr $ oldu.

Mart ayında ise cari açık bir önceki aya göre 290 mln $ artışla 4,8 mlr $ oldu.

Turizm gelirlerindeki artış ve ihracat performansının korunması cari açığı destekliyor.

Öte yandan seçim ekonomisinin bütçe üzerindeki baskısı, iç talebi artması ve TL’deki dalgalanma cari açık üzerinde yukarı yönlü risk oluşturuyor.

Sıcak paraya bağımlılık artıyor

2017 yılı sonunda 12 aylık cari işlemler açığı 47,4 milyar dolarken 2018’in ilk iki ayında 5,9 milyar dolar artarak 53,4 milyar dolar seviyesine yükseldi. 2017 sonunda cari işlemler açığının GSYH’ye oranı %5,6 seviyesine yükseldi; son 10 yılın ortalaması %5,2, son 5 yılın ortalaması %4,9.

Doğrudan sermaye yatırımlarının yokluğunda, TL’deki kırılganlığın enflasyon üzerinde süren katılık, iç talepteki artışın ithalat artışını hızlandırması, yurtdışı borçlanma maliyetlerinin artması, jeopolitik risklerin turizm sektörü üzerindeki baskısı, artan enerji ve hammadde maliyetleri, portföy yatırımlarında azalma gibi sebepler cari işlemler açığının artmasına sebep olacak.

Cari açığın finansmanında sıcak paraya artan bağımlılık faizlerde aşağı yönü sınırlandırıyor.