Etiket: cari işlemler dengesi

Sabretmeye devam: İç talep zayıf, üretim ihracata endeksli, küresel büyüme yavaşlıyor

9-16 Eylül döneminde açıklanan makro-ekonomik veriler bize neler söylüyor, gelin grafiklerle anlatmaya çalışalım.

İç talep Temmuz ayında zayıfladı, sanayi üretimi arttı…

Mevsimsellikten arındırılmış perakende satışlar Temmuz ayında bir önceki aya göre azalsa da Ekim 2018’den bu yana olan yukarı yönlü eğilim devam ediyor. Ancak bu eğilim, ithalatı artıracak bir etki ortaya koymuyor.

Haziran ayında daralan sanayi üretimi ise Temmuz ayında yükseliş yaşadı. İç talepte zayıflık sürerken sanayi üretimi ihracat bazlı hareketini sürdürüyor.

…ancak Ağustos ayı verileri sanayi üretiminde daralmaya işaret ediyor…

Ağustos ayında TİM verileri ihracatta gerileme, merkezi yönetim bütçe verileri ise ithalatta gerileme ortaya koydu. Dolayısıyla sanayi üretiminin Ağustos ayında aylık bazda gerileme ihtimalinin yüksek olduğunu belirtelim.

…sanayi sektöründe inişli çıkışlı hareketler ise Temmuz döneminde istihdamda artış ihtimalini ortaya koymuyor.

Dış ticaret açığında gerileme ve turizm gelirlerindeki artış sebebiyle cari işlemler dengesindeki iyileşmenin Ağustos ayında da sürmesini bekliyoruz.

Dolayısıyla iç talepte devam eden zayıflık, ihracat destekli büyüme eğilimi, küresel büyümeye yönelik aşağı yönlü baskılar enflasyonist baskıları da hafifletiyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) geçen haftaki toplantısında söz konusu gelişmelere vurgu yaparak politika faizini %16,50 seviyesine düşürmesi ve Avrupa Merkez Bankasının da yine geçen haftaki toplantısında mevduat faiz oranını 10 baz puan düşürmesi ve tahvil alımlarına 1 Kasım’dan itibaren yeniden başlayacak olmasına paralel olarak ABD Merkez Bankasının 18 Mart Çarşamba günkü para politikası toplantısında çeyrek puanlık indirim beklentileri ekonomik büyüme üzerindeki baskıların süreceği anlamına geliyor.

Petrol piyasasına yönelik riskler hariç tutulduğunda, enflasyonda düşüş eğilimi ve dış borçlanma maliyetlerindeki azalma şirketleri finansal olarak rahatlatacaktır ancak fiyat düşürme baskıları ciroların da azalmasında etkili olacaktır.

Para kazanmanın giderek zorlaştığı küresel ortamda yüksek teknolojik ürün geliştirmeye harcanacak zaman ve parayı, kısa vadede olmasa bile uzun vadede dışa bağımlılığımızı azaltacak önemli bir faktör olarak görüyoruz. Sabretmeye devam.

Dr. Fulya GÜRBÜZ

Haftanın gündemi: Merkez Bankası faiz kararı, ödemeler dengesi ve sanayi üretimi

9 Eylül 2019, Pazartesi

Merkez Bankası Eylül ayı Beklenti Anketi sonuçları açıklanacak. Ağustos ayı anketinde yıl sonu Dolar-TL kuru beklentisi 5,90, 2019 sonu GSYH büyüme beklentisi %0,02, 2020 yıl sonu büyüme beklentisi %2,64 seviyesinde bulunuyor.

11 Eylül 2019, Çarşamba

Temmuz ayı dış ticaret endeksleri açıklanacak. Takvim ve mevsimsellikten arındırılmış ihracat hacim endeksi Haziran ayında bir önceki aya göre %15,9, ithalat hacim endeksi ise %0,64 daralma kaydetmişti. Temmuz ayında hacim endekslerinde artış bekliyoruz.

12 Eylül 2019, Perşembe

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) para politikası kararını açıklayacak. Düşük talebin enflasyon üzerindeki aşağı yönlü baskısını dikkate alarak %19,75 seviyesindeki haftalık politika faizinde 100 baz puanlık bir indirimi olası görüyoruz. Aynı gün Avrupa Merkez Bankası da faiz kararını açıklayacak. Banka’dan faizde değişiklik yapmasını beklemiyoruz.

13 Eylül 2019, Cuma

Temmuz ayı cari işlemler dengesi açıklanacak. Yıllık bazda ihracatta artış, ithalatta daralma ve artan turizm gelirlerinin etkisiyle cari işlemler fazlası verileceğini tahmin ediyoruz.

Temmuz ayı imalat sektörü PMI verileri sanayi üretiminde Temmuz ayında aylık bazda gerileme olabileceği ihtimalini artırıyor.  

Dr. Fulya Gürbüz

Haftanın gündemi: Sanayi üretimi, işsizlik, cari işlemler dengesi, bütçe ve beklenti anketi

11-15 Şubat haftasında yoğun bir veri akışı takip edilecek.

11 Şubat 2019, Pazartesi
. İngiltere’de 2018 yılı 4. çeyrek GSYH büyüme ilk tahmini yayınlanacak. 3Ç2018’de çeyrek bazda %0,6, yıllık bazda %1,5 artış kaydedilmişti. Beklentiler sırasıyla %0,2 ve %1,4.

12 Şubat 2019, Salı
. Fed Başkanı Powell konuşacak.

13 Şubat 2019, Çarşamba
. Euro Bölgesi Ocak ayı sanayi üretimi verisi açıklanacak. Aralık 2018’de sanayi üretimi aylık bazda %1,7, yıllık bazda %3,3 düşüş kaydetmişti. Ocak ayı beklentisi aylık %0,4, yıllık %3,2 düşüş olacağı yönünde.
. ABD’de Ocak ayı enflasyon verisi açıklanacak. Aralık 2018’de tüketici enflasyonu %,1,9, çekirdek enflasyon %2,2 artış kaydetmişti. Ocak ayı için beklentiler sırasıyla %1,5 ve %2,1.

14 Şubat 2019, Perşembe
. Türkiye’de Aralık ayı cari işlemler dengesi açıklanacak. Kasım ayında 986 milyon dolar cari işlemler fazlası elde edilmiş böylece 12 aylık toplam cari açık 33,93 milyar dolar seviyesine gerilemişti.
. TCMB Şubat ayı Beklenti Anketi açıklanacak. Ocak ayında yıl sonu TÜFE %16,45’e gerilemiş, yıl sonu Dolar-TL kuru 6,185 seviyesine yükselmiş, yıl sonu cari açık toplamı 24,67 milyar dolar seviyesine gerilemiş, yıl sonu GSYH büyüme beklentisi önceki %3,04’ten %1,4 seviyesine gerilemiş, 2020 yılı GSYH büyüme beklentisi ise %1,53’ten %3,03’e yükselmişti.
. Aralık ayı sanayi üretimi verileri açıklanacak. Kasım 2018’de takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki aya göre %0,25, takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki yılın aynı ayına göre %6,47, arındırılmamış olarak sanayi üretimi bir önceki yılın aynı ayına göre %6,48 daralmıştı.
. Çin’de Ocak ayı dış ticaret verileri açıklanacak. Aralık ayında ihracat yıllık bazda %4,4, ithalat %7,6 daralmıştı. Ocak ayı için beklentiler sırasıyla %3,3, ve %9,0 daralma yönünde.
. Euro Bölgesi 4Ç2018 GSYH büyüme beklentisi ikinci tahmini yayınlanacak. İlk tahmin çeyrek bazda %0,2, yıllık bazda %1,6 artış yönündeydi.
. ABD’de Aralık 2018 perakende satış verileri açıklanacak. Kasım 2018’de aylık %0,2 artan perakende satışların Aralık ayında da %0,2 artış kaydedeceği yönünde.

15 Şubat 2019, Cuma
. Türkiye’de Kasım 2018 dönemi işsizlik verileri açıklanacak. Ekim 2018 döneminde işsizlik oranı %11,6 seviyesine yükselmiş, mevsimsel etkilerden arındırılmış işsizlik oranı %11,5 seviyesine yükselmiş, tarım dışı işsizlik oranı 1,3 puanlık artış ile %13,6 olarak tahmin edilmişti. İşsizlik oranının Kasım 2018 döneminde %11,7 seviyesine yükselmesi bekleniyor.
. Ocak ayı merkezi yönetim bütçe verileri açıklanacak. Aralık 2018’de 18,07 milyar TL bütçe açığı kaydedilmişti.
. Aralık 2018 perakende satış verileri açıklanacak. Kasım 2018’de takvim etkisinden arındırılmış perakende satışlar bir önceki yılın aynı ayına göre %6,3 azalmış, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sabit fiyatlarla perakende satış hacmi bir önceki aya göre %0,1 artmıştı.
. Çin’de Ocak ayı enflasyon verileri açıklanacak. Aralık 2018’de yıllık bazda %1,9 artan tüketici enflasyonunun Ocak ayında %2 artması bekleniyor.
. ABD’de Ocak ayı sanayi üretimi verisi açıklanacak. Aralık 2018’de sanayi üretimi aylık %0,3, yıllık %4 artış kaydedilmişti. Ocak ayı imalat sektörü PMI verileri üretimde hızlı artışa işaret etmişti.

Haftanın gündemi: ABD-Çin ticaret görüşmeleri

7-8 Ocak tarihlerinde ABD ve Çin ticaret bakan yardımcıları Pekin’de ikili ticari görüşmelerde bulunacak. ABD-Çin arasındaki 3 aylık ticaret savaşı ateşkes süresi 3 Mart’ta doluyor. Halihazırda ABD 250 milyar dolarlık Çin malı, Çin ise 110 milyar dolarlık ABD malı üzerinde ek gümrük vergisi uyguluyor.

Çarşamba günü 19 Aralık tarihli Fed para politikası toplantı tutanakları yayınlanacak. Fed Başkanı Powell’in ABD istihdam verilerinin ardından yaptığı bir konuşmada 19 Aralık toplantısından farklı olarak güçlü istihdam piyasasına rağmen enflasyondaki zayıflamaya bağlı olarak faiz artırmak konusunda sabırlı olacaklarını belirtti. Powell’in bu görüşlerini baz aldığımızda tutanakların piyasalar üzerinde belirleyici olacağını düşünmüyoruz.

9 Ocak Çarşamba Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyeleri Bostic ve Rosengren’in, 10 Ocak Perşembe günü Fed Başkanı Powell ve FOMC üyeleri Bullard ve Clarida’nın konuşmalarını takip edeceğiz.

10 Ocak Çarşamba günü Avrupa Merkez Bankası 13 Aralık 2018 tarihli para politikası toplantı tutanakları yayınlanacak. Toplantıda faiz değişikliği olmamış, tahvil alım programı sonlandırılmış, ihtiyaç olması halinde tahvil alımlarının tekrar gündeme gelebileceği ifade edilmişti.

Cuma günü Türkiye’de Kasım ayı cari işlemler dengesi verisi açıklanacak. Ekim ayında 2,8 milyar dolar fazla veren cari işlemler dengesine bağlı olarak 12-aylık cari işlemler açığı eksi 39,4 milyar dolara gerilemişti. Mayıs 2018’de 58,1 milyar dolar seviyesine yükselen cari işlemler açığı Haziran 2018’den itibaren ihracat performansındaki olumlu seyir ve daralan iç talebin getirdiği ithalat daralmasına bağlı olarak aralıksız düşüşünü sürdürüyor. Aylık bazda bakıldığında Ağustos-Ekim 2018 döneminde cari işlemler dengesi fazla veriyor. Derinleşen talep daralmasına bağlı olarak cari işlemler dengesindeki iyileşmenin Kasım ayında da sürmesini bekliyoruz.

İhracattaki artış ve ithalattaki azalış Kasım ayında da sürdü

Kasım 2018’de ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre %9,4 arttı, ithalat %21,3 azaldı; dış ticaret açığı %89,8 azalarak 651 milyon dolara geriledi.

Böylece 12 aylık toplam dış ticaret açığı Kasım ayında Temmuz 2017’den bu yana kaydettiği en düşük değer olan 61,6 milyar dolar seviyesine geriledi.

Ağustos, Eylül, Ekim aylarında daralan iç talebe bağlı olarak cari işlemler dengesinde fazla verilmiş ve Ekim ayında 12-aylık cari işlemler açığı 39,4 milyar dolar seviyesine gerilemişti. Cari işlemler açığındaki iyileşmenin Kasım ve Aralık aylarında da sürmesini bekliyoruz.

Detaylar…

Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat 2018 yılı Kasım ayında, 2017 yılının aynı ayına göre %9,4 artarak 15 milyar 529 milyon dolar, ithalat %21,3 azalarak 16 milyar 180 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Dış ticaret açığı %89,8 azaldı…

Kasım ayında dış ticaret açığı %89,8 azalarak 651 milyon dolara geriledi.

İhracatın ithalatı karşılama oranı 2017 Kasım ayında %69,1 iken, 2018 Kasım ayında %96’ya yükseldi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat %0,8 arttı…

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; 2018 Kasım ayında bir önceki aya göre ihracat %0,8, ithalat %0,6 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise; 2018 yılı Kasım ayında önceki yılın aynı ayına göre ihracat %9,4 arttı, ithalat %21,2 azaldı.

Avrupa Birliği’ne ihracat %10,9 arttı…

Avrupa Birliği’ne (AB-28) yapılan ihracat, 2017 yılının aynı ayına göre %10,9 artarak 7 milyar 730 milyon dolar olarak gerçekleşti. AB’nin ihracattaki payı 2017 Kasım ayında %49,1 iken, 2018 Kasım ayında %49,8 oldu.

En fazla ihracat yapılan ülke Almanya oldu…

Almanya’ya yapılan ihracat 2018 Kasım ayında 1 milyar 430 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla 983 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 871 milyon dolar ile İtalya ve 855 milyon dolar ile Irak takip etti.

İthalatta ilk sırayı Rusya aldı…

Rusya’dan yapılan ithalat, 2018 yılı Kasım ayında 1 milyar 756 milyon dolar oldu. Bu ülkeyi sırasıyla 1 milyar 566 milyon dolar ile Almanya, 1 milyar 391 milyon dolar ile Çin ve 1 milyar 107 milyon dolar ile ABD izledi.