Etiket: enflasyon

Son üç çeyrekte %6,8 büyüme kaydeden Çin ekonomisi 2Ç2018’de %6,7 büyüdü

Dünyanın ikinci büyük ekonomisi olan Çin, 2018 yılı 2. çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %6,7 büyüme ile 2016 yılı 3. çeyreğinden bu yana en düşük büyüme performansını gösterdi. Bir önceki çeyreğe göre büyüme %1,8 oldu.

Aynı dönemde enflasyon bir önceki yılın aynı çeyreğine göre ortalama %1,8 ile artan; sanayi üretimi %6,6 ve perakende satışlar %9 ile azalan seyirde performans gösterdi.

Çin’de üretici fiyatları Haziran’da hızını artırdı

Gümrük tarifeleri hammadde ve üretim maliyetlerini artırmaya devam ediyor. 6 Temmuz’da ABD ve Çin’in karşılıklı olarak 34 milyar dolarlık ithal ürünlerine gümrük tarifesi uygulamasına fiilen başlamadan öncesinde Haziran ayı Çin üretici fiyat endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %4,7 artış kaydetti; Mayıs ayında %4,1’lik artış yaşanmıştı. ABD’de ise üretici fiyatları Mayıs ayında yıllık %3,1 oranında artış kaydetmişti.

Öte yandan üretim maliyetlerindeki artış halen tüketici fiyatlarına yansıtılmış değil. Çin’de tüketici fiyatları Haziran ayında bir önceki aya göre %0,1 düşerken yıllık değişim %1,9 oldu. Tüketici fiyatları Mayıs ayında yıllık %1,8 artış kaydetmişti.

ABD istihdam verisi Fed’i nasıl etkiler?

ABD’de istihdam Haziran’da arttı, işsizlik oranı yükseldi… ABD tarım dışı işsizlik oranı Haziran ayında aylık 0,2 yüzde puan artışla %4 seviyesine yükseldi. Saat başına ortalama ücret artışı yıllık bazda %2,7 ile bir önceki ay verisiyle aynı kalırken beklentilerden 0,1 yüzde puan aşağı geldi. Tarım dışı istihdam verisi de 195 bin artış beklentisine karşın 213 bin artış kaydetti.

Fed tutanakları istihdam ve ekonomik aktivitenin gücünü koruduğunu vurgulamıştı… Haziran ayı toplantısında politika faiz aralığını 25 baz puan artışla %1,75-2,0 aralığına yükselten Fed, dün açıklanan toplantı tutanaklarında istihdam piyasası ve ekonomik aktivitenin gücünü koruduğu, 2018 yılı sonuna kadar iki faiz artırımı daha yapılacağını tahmin ettikleri, uzun süreli yüksek büyümenin enflasyonda yukarı yönlü baskı oluşturduğu, bu sebeple faiz artırımlarına devam edilmesi gerektiği, gümrük tarifeleri ve ticari kısıtlamaların ise gelecekteki yatırım aktivitesi kapsamında ABD içi ve dışında olumsuz etkisi olabileceğine yönelik endişeler not edilmişti.

İstihdam verisi ABD dolarına satış getirdi… İstihdam verisinin açıklanmasının ardından ABD doları endeksi Haziran ortası seviyesi olan 93,66 seviyesine kadar geriledi.

ABD Başkanı Trump’ın AB’nin ABD otomobillerine gümrük vergisini kaldırması halinde kendilerinin de AB otomobillerine tarifeleri askıya alacağını açıklaması ve son gelen güçlü Almanya sanayi üretimi verileri ile güçlenmesinin ardından beklentilerin gerisinde kalan ABD işsizlik verisi ile Euro-Dolar paritesi 1,1763 seviyesine kadar yükseldi.

Dolar-TL kuru ise ABD dolar endeksindeki gerilemeyle birlikte 4,5759 seviyesine kadar geriledi.

İstihdam verisi Fed’i nasıl etkiler?

Fed, 1 Ağustos’ta para politikası kararını açıklayacak. Fed’in %2 olarak hedeflediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları PCE endeksi Mayıs ayında yıllık %2,3 seviyesine yükselmişti. Her ne kadar işsizlik oranı %4’e yükselmiş olsa da Fed hedefine denk seviyede bulunuyor.

Fed’in 1 Ağustos toplantısında beklemede kalıp enflasyon, istihdam ve büyüme dinamiklerini gözlemek suretiyle Eylül ve Aralık ayları toplantılarında 25’er baz puanlık faiz artırımına gitmesini bekliyoruz.

Haziran ayında enflasyon rekor kırdı

Tüketici fiyatları Haziran ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %15,4 (Mayıs: %12,15), yurtiçi üretici fiyatları ise %23,7 (Mayıs: %20,16), çekirdek enflasyon %14,6 artış ile 2004’ten bu yana kaydedilen en yüksek seviyelere yükseldi.

Dün açıklanan Haziran ayı Türkiye imalat sektörü PMI verilerinde artan hammadde fiyatlarının etkisiyle girdi maliyetlerinin arttığını ancak çıktı fiyatlarının tüketiciye aynı derecede yansıtılmadığını gördük.

Üretim maliyetleri sadece Türkiye’de değil dün açıklanan Çin, Avrupa ve ABD PMI verilerinin gösterdiği gibi küresel olarak da artıyor. Üreticiler devam edecek enflasyonist baskıya istinaden çıktı fiyatlarını da artıracaklar. JP Morgan küresel imalat sektörü PMI verileri de girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarında artan bir hızla yükseliş olduğunu teyit etti.

Üretim, yeni sipariş ve ihracat tarafında küresel olarak yavaşlamanın etkisiyle talep baskısından ziyade arz baskısı fiyatları yukarı itmeye devam edecek. Fed ve Avrupa Merkez Bankası’nın para politikasını sıkılaştırmaya başladığı mevcut ortamda tahvil ve kredi faizlerinin artması borçlu ve likidite sorunu yaşayan şirketleri zorluyor. Kısacası azalan talebin ekonomik durgunluğa ve yüksek enflasyon sürecinin uzun döneme yayılacağını görüyoruz.

Haziran ayında üretimde yavaşlama, enflasyonda ise artış baskısı devam etti

Sigara ve Avrasya Tüneli geçiş ücretlerine hafta sonu gelen zam sonrasında bugün açıklanan imalat sektörü PMI verileri de enflasyonist baskının, üretimde ise hız kaybının sürdüğüne işaret etti. PMI verilerinde genel olarak ihracat siparişlerinde azalma ve hammadde fiyatlarının girdi maliyetleri üzerinde artış baskısı var. Özellikle çelik fiyatlarındaki artış ABD’nin yürüttüğü ticaret savaşının enflasyon üzerindeki olumsuz etkisini teyit etti. Ülkeler arası devam eden karşılıklı ticari misillemelerin de etkisiyle enflasyonda yukarı seyir korunacak.

Detaylar…

Türkiye imalat sektörü PMI endeksi yavaşlamaya işaret eden 50 seviyesinin altında 46,8 olarak ölçüldü. Üretim ve yeni siparişlerdeki düşüş hafif hız kesti, enflasyonist baskılar güçlü kalmaya devam etti.

En büyük ticaret ortağımız olan Almanya’da imalat sektörü PMI endeksi Haziran ayında siparişlerdeki azalışın etkisiyle son 18 ayın en düşüğü olan 55,9 seviyesine geriledi. Özellikle Çin ve ABD kaynaklı siparişlerdeki gerilemeye bağlı olarak yeni siparişlerin hızında yavaşlama devam ediyor. Üretim tarafında ise kaydedilen düşüş siparişlerdeki kadar sert olmadı. Endeks son 6 aydır geriliyor.

Euro Bölgesi genelinde imalat PMI endeksi de Haziran ayını önceki 55,0 olan tahminin gerisinde 54,9 seviyesinden kapatarak son 18 ayın en düşüğünü gördü. Endeksin düşüşünde yeni siparişlerdeki azalma etkili oldu, girdi fiyatları sen 4 ayın en yüksek artışını kaydetti.

Çin’de ise üretimde artış sürse de ihracat siparişleri son üç aydır azalıyor. Çelik gibi hammadde fiyatlarındaki artışa bağlı olarak girdi maliyetleri son beş ayın en hızlı yükselişini yaşadı, paralelinde çıktı fiyatları arttı.

ABD ISM imalat sektörü PMI endeksi ise TSİ 1700’de açıklanacak.

Draghi, büyüme dinamikleri güçlü ama zayıflıyor dedi çünkü…

Son açıklanan verilere göre;

. 2017 yılının ikinci yarısında %2,8 büyüme kaydeden Euro Bölgesi ekonomisi 1Ç2018’de %2,5 büyüme kaydetti.

. 2018 yılının ilk dört ayında ortalama yıllık %1,23 yükselen tüketici enflasyonunun Mayıs ayında %1,9 yükselmesi bekleniyor.

. Çekirdek enflasyon sekiz ayın sonrasında Mayıs ayında %1,1 seviyesine yükseldi.

. İşsizlik oranı sene başındaki %8,7 seviyesinden Nisan ayında %8,5 seviyesine geriledi.

. İhracat hacmi Mart ayında son 12 ayın en yükseğine çıktı, ithalat ortalamanın üzerinde yükseldi.

. Perakende satışlar aylık değişim olarak Şubat-Nisan döneminde pozitif bölgede seyrediyor.

. Sanayi üretimi Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %3,2’lik büyüme kaydetmesinin ardından Nisan ayında %1,7 artış kaydetti. Ara mallar, tüketim malları ve enerji malları üretiminde yavaşladı. Aylık bazda ise %0,9 daralma yaşandı. Son 12 ayda sanayi üretimi yıllık bazda ortalama %3,5 oldu.

. Mayıs ayı sanayi üretimine ipucu olan Mayıs ayı imalat sektörü PMI endeksi Ocak ayında başladığı düşüşüne Mayıs ayında da devam etti.

Hem ABD’de hem Türkiye’de dolar enflasyonla yükselecek

ABD’de tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Mayıs ayında bir önceki aya göre %0,2, bir önceki yılın aynı ayına göre %2,8 artış kaydetti. Son dört aydır yıllık enflasyondaki artış sürüyor.

Gıda ve enerji fiyatlarını kapsamayan çekirdek TÜFE ise bir önceki yılın aynı ayına göre %2,2 arttı.

ABD merkez Bankası Fed ise para politikasında %2 olarak hedeflediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları endeksini (PCE) dikkate alıyor. Nisan ayı itibariyle söz konusu endeks bir önceki yılın aynı ayına göre %1,8 artış kaydetmişti. Çekirdek PCE’nin %2 seviyesini yılın üçüncü çeyreğinde aşacağı beklentilerinin ağırlık kazanması ile birlikte Fed’in yarın ve sene sonuna kadar iki kez daha çeyrek puanlık artırımlar yapacağı öngörülüyor.

ABD ekonomisinin güçlü seyrini koruması, enflasyonda yukarı yönlü eğilim dolayısıyla da Fed’in faiz artırımlarını hızlandıracağı beklentisiyle Nisan ayından bu yana ABD dolar endeksi 88 seviyelerinden 93 seviyelerine kadar yükseldi.

Zayıflama sinyalleri veren Euro Bölgesi dikkate alındığında 1,17 seviyesinin yukarısında işlem gören Euro-Dolar paritesinin düşüş trendine tekrar dönmesini beklesek de perşembe günü para politikasını görüşmek üzere toplanacak olan Avrupa Merkez Bankası’nın (AMB) varlık alım programını sonlandıracağı haberiyle ABD doları euro’ya karşı fazla direnç gösteremiyor.

Ancak makro-verilerin ABD’de büyümeyi, Euro Bölgesi’nde ise yavaşlamayı teyit etmesi halinde paritenin ABD doları lehine kuvvetlenmesini bekliyor, son çeyrek için 1,05 beklentimizi koruyoruz.

TL’nin düşmanı Fed

Son açıklanan ABD verilerine bakalım:

ABD’de fabrika siparişleri Nisan 2018’de bir önceki aya göre beklentilerden fazla %0,8 geriledi. Mart ayı verisi 0,1 yüzde puan artışla %1,7 olarak revize edilirken Nisan ayında bir önceki aya göre %0,5’lik düşüş bekleniyordu.

ISM imalat dışı PMI endeksi ise Mayıs ayında aylık 1,8 puan artışla 58,6 seviyesine yükseldi. İş aktivitesi, yeni siparişler ve istihdamda artış kaydedildi. Şirketler gümrük vergisi artışları ve ticaret anlaşmalarına ve satılan malın maliyetine belirsizliklere rağmen iş koşulları ve genel ekonomi konusunda iyimser olmayı sürdürüyorlar.

IHS Markit tarafından açıklanan hizmet sektörü PMI endeksi ise Mayıs ayında aylık 2,8 puan artışla 56,8 seviyesine yükseldi. Artışta elverişli ekonomik şartlar ve artan müşteri talebi etkili oldu. İstihdamda artış kaydedildi. Girdi maliyetleri gümrük vergileri; artan faiz oranları, enerji ve benzin fiyatları sebebiyle 2013 yılı Ekim ayından bu yana en hızlı artışını kaydetti. Çıktı fiyatları son üç ayın en yükseğini gördü. İş güveni yüksek seviyelerini korudu.

Kişisel harcamalar ise Nisan ayında bir önceki aya göre %0,6’lık artışla son beş ayın en hızlı yükselişini yaşadı. Artışta dayanıksız tüketim malları tüketimindeki artış etkili oldu.

Gıda ve enerji hariç kişisel tüketim harcamaları çekirdek fiyat endeksi ise Nisan ayında bir önceki aya göre %0,2, bir önceki yılın aynı ayına göre %1,8 artış kaydetti. Fed para politikası kararında %2 seviyesini hedefliyor.

YORUM: Son veriler 2. çeyrekte ABD’de iş koşullarının iyileşmeyi sürdürerek güçlü istihdam piyasasının ve enflasyonda artış eğiliminin korunduğuna işaret etti. Fed 12-13 Haziran’da para politikası toplantısını gerçekleştirecek. Çeyrek baz puanlık faiz artışına kesin gözüyle bakılıyor. Fed yetkilileri ekonomi koşullarında iyileşmeye rağmen kademeli faiz artışı mı yoksa faiz artışında hızlanmaya mı gidilmeli konusunda tartışmalarını sürdürüyor. Bu toplantı hangi noktada fikir birliği sağlanacağı konusunda önemli olacak. Türkiye’nin yurtdışından borçlanma maliyetlerini dikkate aldığımızda faiz artırımlarında hızlanmanın borçlanma ve borç çevirmede daha aza baskıya sebep olacağını düşünüyoruz. Dolayısıyla gelecek haftaki toplantı TL’deki seyir açısından önemli.

Stagflasyona doğru

Haziran ayında enflasyonda yeni zirvelerin görülmesi Merkez Bankası’na bağlı çünkü Mayıs ayında enflasyon dört koldan zirve yaptı…

Mayıs ayı imalat sektörü PMI verileri artan maliyet baskılarının nihai ürün fiyatlarını artırdığına işaret etmişti. TÜİK tarafından açıklanan enflasyon verilerine göre ise Mayıs ayında enerji fiyatlarındaki artış ve TL’de yaşanan sert değer kayıplarının etkisiyle ara malı fiyatları yükseldi. Böylece yurt içi üretici fiyat endeksi (ÜFE) Eylül 2003’ten bu yana gördüğü en yüksek seviye olan %20,2’ye, tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) son 6 ayın en yükseği olan %12,15’e, gıda ve enerji fiyatlarını kapsamayan çekirdek TÜFE ise 2004 baz yılından bu yana en yüksek değer olan %12,64’e yükseldi.

2016 yılı sonundan bu yana TL’deki değer kaybı enflasyonu kademeli olarak zirveye taşıdı…

Türk lirası, Mayıs ayında eşit ağırlıklı ABD doları ve Euro’dan oluşan döviz sepetine karşı %28,98 ile en sert yıllık değer kaybını yaşadı.

Aralık 2016’dan bu yana çekirdek TÜFE %7 seviyesinden %12,6 seviyesine kademeli olarak yükselirken aynı dönemde döviz sepetindeki artış ortalama %20,3 oldu.

Önümüzdeki dönemde enflasyondaki seyir yeni hükümet ve politikalarına bağlı…

Enflasyon yükselecek çünkü TL üzerindeki baskı fiyat seviyelerini yukarı çekiyor. 22 Haziran seçimlerinin 8 Temmuz’a ötelenmesi Temmuz ayında da enflasyonist baskının sürmesine sebep olacak. Ardından yeni hükümetin oluşması ve ortaya konacak politikalar kurun yönünü etkileyecek.

Merkez Bankası 7 Haziran toplantısında ne yapacak?

TL’de değer kaybının enflasyonu doğrudan etkilemesi ve seçim belirsizliğinin TL üzerinde baskı oluşturmaya devam etmesi TCMB’nin temkinli bir dil kullanmasını gerektirecek.

Hatta ithalatın ihracattan daha hızlı artmasıyla birlikte dış ticaret açığındaki artışın ödemeler dengesi üzerinde baskı oluşturmaya devam etmesi sebebiyle sıkı para politikasının sürdürülmesi gerektiği ifade edilecek.

Son ani kararla %16,50 seviyesine yükselen TCMB fonlama maliyetinin bu toplantıda 100 baz puan daha artırılması bekleniyor. Çünkü Merkez Bankası Başkanı Çetinkaya son Londra toplantısında Mayıs ayı enflasyonu yüksek çıkarsa faiz tarafında ek aksiyon alacaklarını söylemişti. Eğer TCMB Mayıs ayı enflasyonunu yeterince yüksek değerlendirmez ise Dolar-TL’de yukarı hızlanma ve devamında seçimlere kadar 4,75 civarında dengelenme görebiliriz.

ABD’de imalat tarafında hızlanma sürüyor

Fed’in ekonomik görünümü değerlendirdiği Mayıs ayı Bej Kitap raporunda “ılımlı” bir tablo ortaya kondu: ücretler ile mal ve hizmetlerin fiyatları ılımlı artış kaydetti.

İmalat tarafında ise Mayıs ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksi bir önceki aya göre 5 puan artışla 26,8 seviyesine yükseldi. Üretim, kapasite kullanımı, sevkiyat, sipariş, istihdam ve çalışma saatleri alt endekslerinde hızlanma var.

ABD ekonomisi 1. çeyrek GSYH büyüme ikinci tahminine göre yıllık %2,2 artış kaydetti. İlk tahmin %2,3 seviyesindeydi. 4Ç2017’de %2,9’luk, 2017 genelinde ise ortalama %2,6’lık büyüme kaydedilmişti.

1. çeyrekte büyüme hızında hafif gerileme yaşansa da kademeli fiyat artışlarıyla birlikte Fed %2 enflasyon hedefine yaklaştı. Fed yetkililerine göre enflasyondaki artış sürecek. Dolayısıyla 12-13 Haziran’da toplanacak olan Fed’in faiz artırımına gitmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Yüksek dış borç stoğu olan Türkiye ekonomisi için anlamı, ABD doları cinsinden finansman maliyetleri artış eğilimini sürdürecek. Merkez Bankası son acil toplantısında para politikasında sadeleşme ve 300 baz puanlık faiz artırımı gerçekleştirerek geç de olsa yüksek faiz ortamına yönelik bir koruma kalkanı oluşturmuş oldu. Gerekli görmesi halinde faiz artırımlarına devam edecek. Artan faiz enflasyonda düşüşü, büyüme tarafında ise ivme kaybı getirecek.