Etiket: ihracat

Müshil hapı alıp kilo veriyoruz

Evet ihracat performansımız güçlü, evet talep darlığı ithalatı aşağı çekiyor ve evet cari açık azalıyor ancak tablo pek de göründüğü kadar pembe değil maalesef.

Şöyle açıklayalım:

Üç aylık hareketli ortalamalara baktığımızda ithalat hacmi Mart 2018’den beri yıllık bazda aralıksız gerilerken ihracat hacminin Ekim 2017’den itibaren gücünü korusa da zayıflamaya başladığına, Mayıs 2018’le birlikte gücünü tamamen kaybettiğine Eylül ayında ise yukarı yönlü sert bir sıçrama yaptığına tanık olduk.

Dış ticaret haddine baktığımızda Haziran-Eylül döneminde 104,1 seviyesinden 101,6 seviyesine gerilediğini görüyoruz. Diğer bir deyişle ihracat miktarsal olarak ayakta kalmayı başarıyor ancak değer olarak gerileyerek tehlike zillerinin çaldığı seviye olan 100 seviyesine doğru yaklaşıyoruz.

TİM’in yayınladığı Ekim ayı ihracat verileri yıllık bazda ihracat hacminin arttığına ama artış hızında yavaşlamaya işaret etmişti. Talep göstergeleri ise ithalatta zayıflığın Ekim ayında da sürdüğüne işaret etmişti. Dış ticaret haddinin Ekim ayında 100 seviyesinin altına gelmesini beklemiyoruz ancak ihracatımız maalesef ülke refahını artıracak güçte değil.

Bunun için yapılması gereken tek bir hamle şansımız var, o da katma değeri yüksek yeni ürün geliştirme ve üretimine yol açacak yapısal reformların gerçekleştirilmesi.

Cari işlemler dengesi Eylül ayında da fazla verdi, 12-aylık cari açık toplamı 46 milyar dolara geriledi

Ağustos 2018’de 2,59 milyar dolar fazla veren cari işlemler dengesi Eylül ayında da 1,83 milyar dolar fazla verdi ve 12-aylık cari işlemler açığı toplamı 46,06 milyar dolara geriledi.

Eylül ayında devam eden dış ticaret açığındaki gerileme ve turizm gelirlerindeki artış cari dengenin iyileşmesinde etkili oldu.

İç talep kaynaklı daralmanın ithalat hacmini Ağustos ve Eylül aylarında ortalama %20 daraltması, ihracatın ise ortalama %8 artması dış ticaret açığındaki gerilemenin ana sebepleri.

Ekim ayında talep bileşenlerine baktığımızda tüketim göstergelerinin (tüketici kredileri, kredi kartları, elektrik tüketimi) zayıflamaya devam ettiğini, ihracat tarafında ise güçlü performansın korunduğunu görüyoruz.  Dolayısıyla cari işlemler dengesinin Ekim ayında da fazla vermesi olası. İç talep şimdilik zayıf ancak güçlenmesi halinde cari dengenin zayıflayacağı gerçeğini de unutmayalım. Bu sebeple yine tekrarlayalım: katma değeri yüksek teknolojik ürünlerin geliştirilmesi, üretimi ve ihracatı ekonomik dengeler açısından hayati önem taşıyor.

Finansman tarafında, banka ve Genel Hükümet dışındaki sektörlerin yurtdışından kredi kullanımına devam edebilmesi finansman olanağının sürdürülebilmesi açısından önemli olduğunu düşünüyoruz.

TCMB’nin Beklenti Anketi’ne göre 2018 sonu cari işlemler açığı beklentisi 40,7 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

ABD’de imalat sektörü Ekim ayında artan siparişlerin etkisiyle büyümeyi sürdürdü

ABD’de mevsimsellikten arındırılmış IHS Markit imalat sektörü satın alma müdürleri (PMI) endeksi Ekim ayında aylık 0,1 puan artışla 55,7 seviyesine yükseldi. Yurt içi pazar kaynaklı artan talebe bağlı olarak yeni siparişler son 5 ayın yükseğine çıktı.

ABD-PMI-2018-Ekim

Genel olarak gelişmelere bakıldığında,

. İş yapma koşulları iyileşti.

. Yeni ihracat siparişleri son üç ayın en zayıf yükselişini kaydetti.

. Siparişlerdeki artışın 4. çeyrekte de süreceği beklentisiyle işe alımlar son 10 ayın en yüksek artışını kaydetti.

. Gümrük vergisi artışlarını etkisiyle hammadde ve metal fiyatlarındaki artışa paralel olarak girdi fiyatlarında son üç ayın en yüksek artışının yaşanması şirketlerin kâr marjı üzerinde baskı yarattı. Firmalar girdi maliyetlerindeki artışı çıktı fiyatlarına yansıttı.

. Stokları artırma gayretiyle fabrikaların satın alımları hızlandı. Tedariklerde yaşanan kısıtlara rağmen üretim öncesi envanterleri son 17 ayın en yüksek seviyesine çıktı.

. İş güveninde Eylül ayında son 12-ayın dip seviyesi görülmüştü. Yeni siparişlerde son çeyrekte artış beklentisine bağlı olarak iş güveni Ekim ayında yükseldi.

Ekim ayı PMI verileri Asya ekonomilerinde genel olarak imalat sektörünün gücünü koruduğuna işaret etti

Asya ekonomilerinin 2018 yılı Ekim ayı PMI verileri imalat sektöründe genel olarak iyileşmenin sürdüğüne işaret etti.

Özetle;

▪ Çin, Hindistan, Japonya, Rusya ve Vietnam’da imalat sektörü PMI endeksleri bir önceki aya göre yükselirken G. Kore, Tayland, Malezya, Endonezya ve Tayvan’da düşüş kaydedildi. Malezya, Tayland ve Tayvan’da imalat sektörü PMI değeri 50 seviyesinin altına gerileyerek sektörde daralmaya işaret etti.

▪ Hindistan, Japonya, Malezya, Rusya ve Vietnam’da ihracat siparişlerinde artış; Çin, Endonezya, G. Kore, Tayland ve Tayvan’da düşüş yaşandı.

▪ Üretim hacmi Çin’de aynı kalırken Endonezya, G. Kore, Hindistan, Japonya, Rusya ve Vietnam’da arttı; Tayland ve Tayvan’da düşüş yaşandı.

▪ Bölgede girdi maliyetlerinde artış sürmesine rağmen G. Kore ve Tayland rekabet güçlerini artırmak adına çıktı fiyatlarını düşürdü.

▪ G. Kore, Hindistan, Japonya, Malezya, Rusya ve Vietnam’da istihdam arttı.

 

Ülke bazında detayları sıralayalım:

 

Çin: Caixin PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,1 puan artışla 50,1 seviyesine yükseldi; üretim geriledi

▪ Üretim bir önceki aya göre aynı kaldı

▪ Yurt dışı talep zayıf kaldı

▪ Toplam yeni siparişler kısmen arttı, ihracat satışları son 7 aydır düşüyor

▪ Girdi maliyetleri sert şekilde arttı

▪ Zayıf piyasa şartları sebebiyle istihdam geriledi

▪ Satın alımlar kısmen yükseldi

▪ İş görünümüne yönelik güven son 11 ayın en düşüğüne geriledi

 

Endonezya: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,2 puan düşüşle 50,5 seviyesine gerileyerek son üç ayın en düşüğünü gördü

▪ Üretimde ılımlı bir artış yaşandı, toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişleri düştü

▪ Şirketler satın alımlarını ve girdi stoklarını artırdı

▪ Enflasyonist baskı son 3 yılın en yükseğinde

 

Güney Kore: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,3 puan düşüşle 51,0 seviyesine geriledi; istihdam ve çıktı artışı sektörde iyileşmeyi destekledi

▪ Üretim artışı yeni iş yaratımını destekledi

▪ İhracat satışları Ağustos ayından bu yana düşüşünü korurken yeni siparişlerdeki artış zayıfladı

▪ Yüksek girdi maliyetlerine rağmen şirketler çıktı fiyatlarında indirim yapmak suretiyle rekabet güçlerini artırmayı tercih ettiler

▪ Zorlu küresel iş şartlarına bağlı olarak iş güveni endeksi tarihi düşük seviyelerine geriledi

 

Hindistan: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,9 puan artışla 53,1 seviyesine yükseldi; siparişlerdeki artış üretim ve istihdamda artış getirdi

▪ Yeni siparişler ve üretim son 4 ayın en hızlı yükselişini kaydetti.

▪ İhracat siparişleri son 3 ayın en zayıf artışını yaşadı.

▪ İstihdam son 10 ayın en yükseğine çıktı.

▪ Son 15 aydır sektörde büyüme devam ediyor.

▪ Enflasyonist baskılar korundu.

 

Japonya: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,4 puan artışla 52,9 seviyesine yükseldi; imalat sektörü Haziran ayından bu yana en hızlı yükselişini kaydetti

▪ Son 5 ayda ilk kez dış talep arttı

▪ Çıktı fiyatları son 10 yılın en yüksek artışını yaşadı

▪ İşe alımlar güçlendi

 

Malezya: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 2,3 puan düşüşle 49,2 seviyesine geriledi; yeni siparişlerdeki belirgin düşüş PMI endeksini daralma bölgesine geriletti

▪ İç talep zayıfladı, dış talep son 9 ayın en hızlı artışını yaşadı

▪ Toplam yeni satışlar düştü ancak ihracat siparişleri yükseldi

▪ Maliyet düşürme çabalarına bağlı olarak istihdam artışı zayıfladı

▪ Yüksek girdi maliyetleri bağlı enflasyonist baskılar arttı, çıktı fiyatları yükseldi, satın alımlar azaldı

 

Rusya: IHS Markit PMI endeksi Ekim ayında aylık 1,3 puan artışla 51,3 seviyesine yükseldi; üretim, yeni siparişler ve dış talepte artış kaydedildi

▪ İstihdam Ocak 2017’den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti

▪ Dış talep arttı, yeni ihracat siparişlerinde sert yükseliş yaşandı

▪ Fabrikaların satın alımları son 1 yılın en hızlı artışını kaydetti

▪ Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatları uzun vadeli ortalamasının artında artış kaydetti

▪ Yeni ürün geliştirme üretim beklentilerinde artışı tetikledi

 

Tayland: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 1,1 puan düşüşle 48,9 seviyesine geriledi; imalat koşulları kötüleşti

▪ Talep zayıfladı

▪ Üretim ve yeni siparişler geriledi

▪ İhracat satışları geriledi

▪ İstihdam geriledi

▪ Yüksek girdi maliyetlerine rağmen şirketler satışlardaki zayıflamaya bağlı olarak çıktı fiyatlarını düşürdü

 

Tayvan: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 2,1 puan düşüşle 48,7 seviyesine geriledi; üretim sert şekilde daraldı

▪ Yurt içi ve yurt dışı talep geriledi

▪ Üretim ve yeni işlerde son 3 yılın en düşüğü yaşandı

▪ Satın alımlar Mayıs 2016’dan bu yana ilk kez düştü

▪ Yeni ihracat satışları sert geriledi

▪ Şirketler gelecek 12 ayda üretimde düşüş bekliyor

 

Vietnam: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 2,4 puan artışla 53,9 seviyesine yükseldi; güçlü talebin etkisiyle üretim ve istihdam artışı hızlandı

▪ Fabrika satın alımları belirgin bir artış yaşadı

▪ Üretim büyümesi son 3 ayın en yükseğinde

▪ İş yaratımı ortalamaların üzerinde artış kaydetti

▪ Girdi maliyetleri artışında zayıflama var

 

Eylül ayında ihracatta güçlü seyir sürdü, ithalatta kısmi toparlanma var

Eylül ayına ilişkin imalat sektörü Markit PMI verileri yeni ihracat siparişlerinin son 3 ayda ilk kez olacak şekilde hız kaybettiğini, ancak Türk lirasındaki zayıflamanın ihracatı bir miktar desteklemesiyle birlikte yeni ihracat siparişlerindeki yavaşlamanın toplam siparişlerdeki yavaşlamaya kıyasla çok daha düşük düzeyde gerçekleştiğine işaret etmişti. TÜİK’in açıkladığı Eylül ayı dış ticaret verileri ihracatta güçlü seyrin korunduğuna işaret etti.

TÜİK verilerine göre mevsimsellikten ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat  son üç aydır (Temmuz-Ağustos-Eylül) bir önceki aya göre artış eğilimini sürdürürken, ithalat Mayıs 2018’den bu yana düşüş eğilimini korudu. Böylece dış ticaret açığı 2009 yılı Şubat ayından bu yana en düşük seviye olan 2,03 milyar dolar seviyesine geriledi.

Dış Ticaret-2018-Eylül

12 aylık toplamlara bakıldığında ihracat son 14 ayın en yükseği olan %22’lik yıllık artış kaydederken %18’lik düşüş ile son 4 aydır daralıyor. Ağustos ayında ithalat yıllık bazda %22,7 daralmışken Eylül ayında hafif toparlanma ile %18,3’lük düşüş yaşandı. Eylül ayında otomobil üretiminde yaşanan kısmi toparlanmanın etkili olduğunu düşünüyoruz.

Ekim ayı reel kesim güven endeksi (RKGE) verileri ise Ekim ayında ihracat ve iç piyasada bir miktar toparlanma yaşandığına işaret etmişti. Avrupa ekonomisinde sağlam iç talebi de dikkate aldığımızda Ekim ayı ihracat hacminde artışın, ithalat hacminde ise kısmi toparlanmanın devam etmesini öngörüyoruz.

Ancak RKGE verileri gelecek 3 aya ilişkin olarak üretim hacmi ve iç piyasa sipariş miktarına ilişkin olarak bir önceki ayda azalış bekleyenler lehine olan seyrin güçlendiğine, ihracat sipariş miktarına ilişkin artış bekleyenler lehine olan seyrin ise zayıfladığına işaret etmişti. Söz konusu gözlemler yılın son iki ayı için ihracat ve iç talep tarafında aşağı yönlü risk oluşturuyor.

Türkiye, küresel ekonomideki iyileşmenin çok gerisinde kaldı

Küresel bazda imalat sektöründe üretim Ağustos ayında artarken, yeni siparişler ve istihdam artışlarında zayıflama yaşandı, yeni ihracat siparişleri değişiklik göstermedi, artan girdi maliyetlerine bağlı olarak enflasyonist baskılar arttı, önümüzdeki 1 yıl için güven algısı son iki yılın en düşüğüne geriledi. Genel olarak güçlü iç dinamiklerin hakim olduğu küresel ekonomide imalat sektörünün durgunluk yaşayan Türkiye’de güven algısı tazelenmedikçe ekonomisinin iyileşmesi mümkün gözükmüyor. Katma değeri yüksek yapısal reformların devreye alınıp dış politikada olumlu adımlar atılması halinde hem likidite olanakları hem fiyatlar genel seviyesi hem talep hem üretim hem de istihdam tarafında iyileşme görülecektir. Aksi halde ekonomi uzun dönemli bir kısır döngüde savrulacak.

Detaylar…

ABD’de imalat sektörü Ağustos ayında güçlü seyrini korudu. Üretim, yeni siparişler ve ihracat satışlarındaki artıştan kaynaklandı; istihdam arttı. Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarındaki artışta düşüş kaydedildi.

Euro Bölgesi’nde imalat sektörü güçlü büyüme seyrini korurken özellikle ihracat siparişlerinde son 2 yılın en zayıf artışı görüldü. Bu zayıflıkta Euro’daki değerlenmeden ziyade talepteki zayıflık ve riskten kaçınmanın etkisi olduğu belirtiliyor. Öte yandan fabrika satış fiyatlarında son 1 yılın en zayıf artışın görülmesi önümüzdeki aylarda tüketici enflasyonunda aşağı yön ihtimalini doğurdu.

Çin’de imalat sektörü PMI endeksi Ağustos ayında son 14 ayın düşüğü olan 50,6 seviyesine geriledi. Yeni siparişler Mayıs 2017’den bu yana en düşük artışını kaydetti, yeni ihracat siparişleri son beş aylık düşüşünü sürdürdü, istihdamda zayıf yönlü eğilim devam etti. Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarında ise yukarı yönlü baskı görüldü.

Japonya’da ise imalat sektörü PMI endeksi Ağustos ayında yurt içi piyasanın desteğiyle 52,5 seviyesine yükseldi, ihracat siparişlerinde düşüş yaşandı. Enflasyon tarafında satış fiyatlarında son 10 yılın en hızlı yükselişi yaşandı.

Vietnam, Filipin, Endonezya, Malezya, Tayland, Singapur, Myanmar’dan oluşan Asya bölgesinde imalat sektörü üretimi ve yeni siparişlerde hızlı bir artış kaydedilirken ihracat satışlarında düşüş yaşandı. Bölge genelinde artan girdi maliyetleri enflasyonist baskıyı artırıyor. Her ne kadar çıktı fiyatları 6 ayın en yükseğine çıkmış olsa da hala girdi maliyetlerindeki artışın gerisinde.

Meksika’da imalat sektöründe büyüme zayıflama eğilimde. Sektörde istihdam ve üretim kaybı gözlendi. Fiyat tarafında girdi maliyetleri ve fabrika satış fiyatlarında yükseliş hâkim.

Brezilya’da Dolar-Real kurunda yılbaşından Ağustos sonuna kadar yaşanan %28’lik değer kaybının Brezilya’nın ihracat performansında artış getirmiş olsa da ithal girdi maliyetlerindeki sert artış üreticilerin maliyetlerini yukarı çekerek ürün çıkış enflasyonunda sert yükselişe sebep olmuştur. Brezilya’da imalat firmaları girdi maliyetlerini düşürmek amacıyla satın alımlarını azaltırken işten çıkarma yolunu tercih etmişlerdir.

Çin ve Japonya’da Ağustos ayı imalat sektörü PMI verileri zayıf ihracat talebine ve güçlü enflasyona işaret etti

Çin’de imalat sektörü PMI endeksi Ağustos ayında son 14 ayın düşüğü olan 50,6 seviyesine geriledi. Yeni siparişler Mayıs 2017’den bu yana en düşük artışını kaydetti, yeni ihracat siparişleri son beş aylık düşüşünü sürdürdü, istihdamda zayıf yönlü eğilim devam etti. Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarında ise yukarı yönlü baskı görüldü.

Japonya’da ise imalat sektörü PMI endeksi Ağustos ayında yurt içi piyasanın desteğiyle 52,5 seviyesine yükseldi, ihracat siparişlerinde düşüş yaşandı. Enflasyon tarafında satış fiyatlarında son 10 yılın en hızlı yükselişi yaşandı.

Dış ticaret verilerinde hız kaybı var

2018 yılı Mayıs ayında hem ihracat hem de ithalatta momentum kaybı yaşanırken tüketim malları ithalatını dikkate aldığımızda iç tüketimde zayıflığın işaretini alıyoruz.  %6’lara yükselen GSYH içindeki cari işlemler açığının payı ve finansmanında sıcak paraya bağımlılığı, yüksek dış borç ile artan enflasyon baskısını dikkate aldığımızda yüksek faiz ortamında yeni hükümetin tüketim tarafını hızlandırıcı tedbirler almayacaklarını ümit ediyoruz.

Detaylar…

Mayıs 2018’de son 12-aylık dış ticaret açığı Temmuz 2014’ten bu yana en yüksek seviye olan 87,12 milyar dolar seviyesine yükseldi.

Ocak-Nisan döneminde yıllık olarak ortalama %21,5 artan ithalat Mayıs ayında sadece %5,5 artış kaydetti. İhracat ise Ocak-Nisan döneminde yıllık ortalama %8,65 artış kaydetmişken Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %5,3 arttı.

Takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre ise ihracatta (Şubat’taki %9,02 artıştan Mayıs’ta %5,19 artışa doğru) kademeli bir performans kaybı yaşanırken ithalatta Mayıs ayında sert bir performans kaybı yaşandı (Nisan: %15,40 artış, Mayıs: %3,36 artış).

Trump’ın korumacılık politikası Japonya’nın dış ticaret verilerinde hissedilmeye başlandı

Mayıs 2018’de Japonya’nın ihracat hacmi bir önceki yılın aynı ayına göre beklentilerin yukarısında %8,1, ithalat ise %14 artış kaydetti.

Japonya’nın ABD’ye ihracatı aynı dönemde %5,8, ithalat ise %19,9 artarken ABD’ye olan dış ticaret fazlası %17,3 düşüş kaydetti; Nisan ayında ticaret fazlası %4,7 artış kaydetmişti.

Draghi, büyüme dinamikleri güçlü ama zayıflıyor dedi çünkü…

Son açıklanan verilere göre;

. 2017 yılının ikinci yarısında %2,8 büyüme kaydeden Euro Bölgesi ekonomisi 1Ç2018’de %2,5 büyüme kaydetti.

. 2018 yılının ilk dört ayında ortalama yıllık %1,23 yükselen tüketici enflasyonunun Mayıs ayında %1,9 yükselmesi bekleniyor.

. Çekirdek enflasyon sekiz ayın sonrasında Mayıs ayında %1,1 seviyesine yükseldi.

. İşsizlik oranı sene başındaki %8,7 seviyesinden Nisan ayında %8,5 seviyesine geriledi.

. İhracat hacmi Mart ayında son 12 ayın en yükseğine çıktı, ithalat ortalamanın üzerinde yükseldi.

. Perakende satışlar aylık değişim olarak Şubat-Nisan döneminde pozitif bölgede seyrediyor.

. Sanayi üretimi Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %3,2’lik büyüme kaydetmesinin ardından Nisan ayında %1,7 artış kaydetti. Ara mallar, tüketim malları ve enerji malları üretiminde yavaşladı. Aylık bazda ise %0,9 daralma yaşandı. Son 12 ayda sanayi üretimi yıllık bazda ortalama %3,5 oldu.

. Mayıs ayı sanayi üretimine ipucu olan Mayıs ayı imalat sektörü PMI endeksi Ocak ayında başladığı düşüşüne Mayıs ayında da devam etti.