Etiket: ihracat

Ocak ayında ekonomik aktivitede iyileşme var

Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre;

Üretim Ocak ayında artış kaydetti:

. Sanayi üretimi Ocak ayında bir önceki aya göre %1 arttı.
. Otomobil üretimi Ocak ayında kısmen yatay kaldı (%0,3 artış).
. Hammadde ithalatı Ocak ayında aylık %9,2 arttı.

Tüketim Ocak ayında artış kaydetti:

. Tüketim malları ithalat hacmi Ocak ayında bir önceki aya göre %15,8 arttı.
. E.T.T.E. tüketim endeksi Ocak ayında bir önceki aya göre yatay kaldı (% 0,13 artış).
. Perakende satış hacmi Ocak ayında bir önceki aya göre %1,25 arttı.
. Ekim-Aralık 2018 dönemi boyunca azalan elektrik tüketimi Ocak ayında bir önceki aya göre %0,87 arttı, Şubat ayı tüketimi bir önceki aya göre yatay kaldı (%0,06 artış).
. Otomobil satışları %64,7 arttı.
. Konut satışları %10,5 azaldı.

Yatırım göstergeleri Ocak ayında geriledi:

. Sermaye malı ithalat hacmi Ocak ayında bir önceki aya göre %10,3 geriledi.
. Makine ve teçhizat imalatı Ocak ayında bir önceki aya göre %5 geriledi.

Dış ticaret tarafında ihracat ve ithalat Ocak ayında artış kaydetti:

. İhracat miktar endeksi bir önceki aya göre %3,7 arttı.
. İthalat miktar endeksi bir önceki aya göre %6,9 arttı.

Toparlarsak;

Söz konusu veriler Ocak ayında üretim ve tüketimde artış olduğunu, yatırım tarafının ise zayıflamaya devam ettiğini gösterdi. Ek olarak Ocak-Şubat merkezi yönetim bütçe verileri kamu harcamalarında işaret etmişti.

Mevcut veriler 1Ç2019’da GSYH’nin bir önceki çeyreğe göre %1 civarında artabileceğine işaret ediyor.

Şirketlerin finansman tarafını kolaylaştırmayı amaçlayan hükumetin son hamlelerinin ise yatırım harcamalarında nasıl bir eğilime sebep olacağını takip edeceğiz.

Dr. Fulya Gürbüz

ABD’den Türkiye’ye 1,7 milyar dolarlık maliyet

ABD yönetimi Türkiye’yi “ekonomik olarak yeterince gelişmiş” ülke olarak değerlendirdi ve 1975 yılında gelişmekte olan ülkelere sunulan serbest ticaret programına aldığı Türkiye’yi gelişen ekonomisi sebebiyle programdan çıkaracağını duyurdu.

Açıklamaya göre Türkiye’nin 1,7 milyar dolarlık ihraç ürünü ABD’ye gümrüksüz giriyor. 2017 yılında ABD’ye toplam 8,7 milyar dolarlık ihracat ile tarihi rekor seviyesine yükselmiş, 2018 yılında ise hafif gerilemeyle ABD’ye 8,3 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirilmişti. 1996-2018 döneminde Türkiye’nin ABD’ye ortalama yıllık ihracat büyüklüğü 4,8 milyar dolar seviyesindedir.

ABD, Türkiye ile birlikte 5,6 milyar dolarlık gümrük vergisi muafiyetine sahip Hindistan’ı da aynı programdan çıkardı.

Coface: “Yatırım bakımından öncelikli sektörler: İlaç, kimya, petrokimya, enerji, makine ve yazılım”

Dünyada ticari alacak sigortası alanında önder konumundaki Coface Türkiye ekonomisini değerlendirdiği raporunda iç talebin yavaşlamaya devam ettiğini, öte yandan Türk lirasında yaşanan değer kaybının ihracatı desteklediğini belirtti.

Coface raporuna göre iç talepteki yavaşlamanın kaynağı yüksek faizler ve TL’deki değer kaybının neden olduğu yüksek enflasyon. Söz konusu faktörlerin bir sonucu olarak sanayi üretiminin hız kaybetmesine sebep olduğunu belirten Coface, Haziran 2018’de Türkiye’nin ülke riski değerlendirme notunu değiştirerek “yüksek riskli” (C) olarak belirlemişti.

Coface, hükümetin aldığı önlemlerin enflasyonda daha fazla yükselişi engellemeye ve bazı sektörlerin geçici olarak desteklenmesine yardımcı olduğunu, ancak ekonominin tam olarak toparlanmasının zaman alacağını vurguluyor.

2017 yılında KGF’nin de desteğiyle sanayi üretimi yaklaşık yüzde 9’luk büyüme kaydetmesinin ardından 2018 yılında hem KGF’nin sonlanması hem de TL’de yaşanan sert değer kaybının iç talepte yarattığı zayıflamaya bağlı olarak sanayi üretimi büyüme hızı yüzde 1,6 seviyesine yavaşlamıştır.

Coface, Eylül 2018’de üretici fiyatlarının yıllık bazda yüzde 46, tüketici fiyatlarının ise yüzde 24 seviyelerine yükselmesinde inşaat, perakende, bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) gibi iç talebe yönelik sektörlerin en fazla etkilenen sektörler olduğunu belirtiyor ve ekliyor “2019 yılında baz etkisi ve zayıflayan liranın yansıma etkilerinin yavaşlaması sayesinde enflasyonun düşmesi bekleniyor.”

İhracat tarafında ise TL’de yaşanan değer kaybının etkisiyle ihracat hacminin 2018 yılında bir önceki yıla göre yüzde 7 artarak 168 milyar ABD doları seviyesine ulaştğı; kimya (yüzde 17), motorlu taşıtlar (yüzde 12), kağıt (yüzde 11), tekstil ve hazır giyim (yüzde 5) ve gıda (yüzde 4) sektörlerinin güçlü ihracat performansları ile öne çıktıkları belirtiliyor.

Toplam ihracatın yüzde 17’sini oluşturan otomotiv sektörünün ise 2018 yılında en büyük ihracat ürününü temsil ettiği, otomotiv sektörünün ihracatın yüzde 50,3’ünün nihai pazarı olan Avrupa ülkelerindeki ekonomik büyümeden ve çeşitli teşviklerden de yararlandığı ifade ediliyor.

Coface, Türkiye’de tekstil, hazır giyim, metal ve plastik sektörlerinin yüksek düzeyde bir rekabet avantajına sahip olduğunu, bu durumun hükümetin 2019-2021 yıllarını kapsayan ve daha fazla ihracat ile ekonominin yeniden dengelenmesine dayanan yeni ekonomi programı ile de uyumlu olduğunu belirtiyor. Bunlara ek olarak Coface; ilaç, kimya, petrokimya, enerji, makine ve yazılım sektörlerini yatırım bakımından öncelikli sektörler olarak görüyor.

İhracat ürünlerinin düşük teknoloji seviyesi ve sınırlı rekabet gücünün ihracat performansını sınırlayan unsurlar arasında yer aldığını belirten Coface, Türkiye’nin küresel değer zincirleri ile yüksek düzeyde entegre olmuş bir ekonomi olduğuna, özellikle (Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı olan) Almanya olmak üzere Avrupa’daki sanayi üretimi ile yakın ilişkilere sahip olduğuna, bu sebeple ihracat gelirlerinin özellikle otomotiv ve tekstil-hazır giyim başta olmak üzere Avrupa’daki büyüme performansına bağlı olacağına dikkat çekiyor.

Asya’da imalat sektörü Hindistan’ın ardından Çin’in desteğiyle toparlanıyor

Çin: İmalat sektörü güçlü iç talebin etkisiyle büyüme bölgesine geri döndü

Dünyanın 2. büyük ekonomisi olan Çin’de imalat sektörü PMI endeksi Şubat 2019’da aylık 1,6 puan artışla 49,9 seviyesine yükseldi. Endeksin 50 üzerindeki değerleri sektörde büyümeye işaret ediyor. İç talepteki artışın etkisiyle üretim ve yeni siparişler alt endeksi büyüme bölgesine girdi, yeni ihracat siparişleri daraldı. Artan talep ve yüksek emtia fiyatları sebebiyle girdi maliyetleri ve çıktı fiyatları arttı.

Hindistan: Destekleyici devlet düzenlemeleri imalat sektörünü desteklemeye devam ediyor

Dünyanın 6. büyük ekonomisi olan Hindistan’da imalat sektörü PMI endeksi Şubat 2019’da aylık 0,4 puan artışla 54,3 seviyesine yükselerek son 14 ayın zirvesini gördü. Özellikle yeni ihracat siparişlerindeki hızlı artış ve devam eden iç talebe paralel olarak yeni siparişler yükseldi. Yeni siparişlerdeki artışta başarılı pazarlama modeli, destekleyici devlet düzenlemeleri ve güçlenen talep koşullarının etkisi olduğu kaydedildi. Zayıf emtia fiyatları ise enflasyonist baskının azalmasına sebep oluyor. İstihdamda hızlı artış kaydedildi.

ASEAN bölgesinde ise imalat sektörü Şubat 2019’da bozulmaya devam etti. Endonezya, Filipinler, Malezya, Myanmar, Singapur, Tayland ve Vietnam’ı kapsayan imalat sektörü Nikkei ASEAN PMI endeksi Şubat 2019’da aylık 0,1 puan azalışla 49,6 seviyesine geriledi. Yeni siparişler son iki aydır düşerken üretim artışı zayıf kaldı.

Filipinler: Üretimde yavaşlama olsa da imalat sektörü büyümeyi sürdürdü, yeni ihracat siparişleri son 7 ayda ilk kez arttı

Dünyanın 40. büyük ekonomisi olan Filipinler’de imalat sektörü PMI endeksi Şubat 2019’da aylık 0,4 puan azalışla 51,9 seviyesine geriledi. Endeksin 50 üzerindeki değerleri sektörde büyümeye işaret ediyor. Yeni siparişler iç talepteki zayıflığa bağlı olarak son 7 ayın en zayıf artışını kaydetse de ihracat siparişleri son 7 aydır ilk kez yükseldi. Üretim ve istihdam arttı. Yüksek ham madde ve benzin fiyatlarına bağlı olarak çıktı fiyatları arttı, ancak enflasyon Ocak ayına göre düşük kaldı.

Vietnam: Üretim ve yeni siparişler hızla artmasına rağmen istihdam son 3 yılda ilk kez düştü

Dünyanın 47. büyük ekonomisi olan Vietnam’da imalat sektörü PMI endeksi Şubat 2019’da aylık 0,7 puan azalışla 51,2 seviyesine geriledi. Üretim ve yeni siparişler hızla arttı. Yeni ihracat siparişleri son 37 ayın en zayıf artışını kaydetti. Girdi maliyetleri kısmen artarken çıktı fiyatları son beş aydır düşüşünü sürdürdü. İstihdam düştü.

Endonezya: Üretim kısmen arttı, yeni ihracat siparişleri azalmaya devam etti

Dünyanın 16. büyük ekonomisi olan Endonezya’da imalat sektörü PMI endeksi Şubat 2019’da aylık 0,2 puan artışla 50,1 seviyesine yükseldi. Üretim kısmen azaldı. Yurt içi talepte iyileşme yaşanırken yeni ihracat siparişleri azalmaya devam etti. Girdi ve çıktı maliyetleri hafif yükseldi. Enflasyonist baskının düşük kalmasında güçlü para biriminin etkisi olduğu ifade ediliyor. Üretimdeki azalmaya rağmen istihdamdaki artış sürdü.

Tayland: Üretim yatay kaldı, yeni ihracat siparişleri son 4 ayda ilk kez attı

Dünyanın 27. büyük ekonomisi olan Tayland’da imalat sektörü PMI endeksi Şubat 2019’da aylık 0,3 puan azalışla 49,9 seviyesine geriledi. Yeni siparişler yükselme bölgesine girdi, yeni ihracat siparişleri y son 4 ayda ilk kez attı, girdi maliyetleri düşerken çıktı fiyatları arttı, istihdam son beş aydır düşüşünü sürdürdü, üretim beklentisi arttı.

Malezya: İmalat sektöründeki daralma son beş aydır sürüyor

Dünyanın 39. büyük ekonomisi olan Malezya’da imalat sektörü PMI endeksi Şubat 2019’da aylık 0,3 puan azalışla 47,6 seviyesine geriledi. Üretim ve yeni siparişler son beş aydır düşüyor. İç talep ve ihracat siparişleri düşüyor. İstihdamda değişiklik olmazken, enflasyon baskıları hafifledi. Üretim beklentileri düşük hızda arttı.

Dr. FULYA GÜRBÜZ

Şubat 2019’da Japonya imalat sektörü PMI endeksi son 32 ayda ilk kez daraldı

Japonya’da imalat sektörü PMI endeksi Şubat 2019’da yeni siparişlerdeki düşüşe bağlı olarak aylık 1,4 puan azalışla 48,9 seviyesine geriledi. Endekste 50 seviyesinin altındaki değerler sektörde daralmaya işaret ediyor.

. Talep şartları güçlü oranda bozuldu, yurt içi ve yurt dışından yeni siparişler düşüş yaşandı. Yeni ihracat siparişleri son 2,5 yılın en hızlı düşüşünü kaydetti.

. Çin’e yapılan düşük satışlara bağlı olarak yeni ihracat siparişleri düşüşünü sürdürdü.

. Hammadde fiyatları, istihdam ve taşıma maliyetlerindeki artış girdi fiyatlarında artışın sürmesine sebep olsa da son 16 ayın en düşük artışı kaydedildi.

. Zayıflayan girdi maliyetleri ve talepteki azalmaya paralel olarak çıktı fiyatları yavaş hızda arttı.

. İstihdamda Eylül 2016’dan bu yana yaşanan artış devam etti.

. İşletmelerin üretim beklentileri son 8 aylık düşüşünü sürdürdü. Küresel ticaretteki zorluklar, üretimde düşüş beklentisi ve yıl sonunda devreye girecek olan vergi artışları görünümdeki riskler olarak öne çıkarıldı.

Japon ekonomisi 4Ç2018’de bir önceki çeyreğe göre %0,3 artmış, bir önceki yılın ilk çeyreğine göre değişiklik göstermemişti. Mevcut imalat sektörü görünümü GSYH üzerinde daralma riskini ortaya koysa da hizmet sektörü PMI verisi belirleyici olacak.

Yeni Yıl etkisi Çin’in ihracatını patlattı, ABD ile ticaret hacmi geriledi

ABD’nin Çin ile ticaretini ABD lehine çevirmek amacıyla Pekin’de ABD-Çin ticaret görüşmeleri sürerken beklentileri aşan Çin Ocak ayı dış ticaret fazlası verisi geldi.

Çin ihracat hacmi Ocak 2019’da bir önceki yılın aynı ayına göre %9,1 artarken ithalat %1,5 düşüş kaydetti. İhracattaki artışta Çin Yeni Yıl tatili öncesinde denizaşırı ülkelere olan transferler etkili oldu.

Çin’in ABD’ye ihracatı Ocak ayında dolar bazında yıllık %2,4 düşerken ABD’den olan ithalat hacmi %41’lik sert düşüş yaşadı.

4Ç2018 makro verileri İngiltere ekonomisindeki zayıflığı doğruladı

Hafta başında İngiltere’den gelen büyüme, özel sektör yatırımları ve dış ticaret verileri ekonomide zayıflığın giderek arttığına işaret etti. Söz konusu gelişmelerde Brexit sürecenin yarattığı belirsizlik ve zayıflayan küresel ticaret önemli rol oynadı.

. İngiltere’de GSYH 4Ç2018’de bir önceki çeyreğe göre %0,2 büyüdü. 3Ç2018’de dönemlik %0,6 büyüme kaydedilmişti. Büyümenin tetikleyicileri özel ve kamu harcamaları oldu. GSYH, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %1,3 büyüme kaydetti; böylece 2018 yılı genelinde %1,4 büyüme kaydedildi. Böylece 2009’dan bu yana en düşük büyüme performansı yaşandı. 2017 yılında ortalama %1,8 büyüme kaydedilmişti.

. Özel sektör yatırımları 4Ç2018’de bir önceki çeyreğe göre %1,4 daralarak son 3 yılın en düşük performansını gösterdi. 3Ç2018’de dönemlik %1,2 daralma yaşanmıştı. Özel sektör yatırımları 4Ç2018’de bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3,7 küçüldü.

. İhracat hacmi Aralık 2018’de aylık bazda %1, ithalat %1,6 düşüş kaydetti.

İthalatta Aralık 2018’de aylık %1,7’lik artış yaşandı, Ocak ayı için bütçe verilerini izleyeceğiz

TÜİK tarafından yayınlanan takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre Aralık ayında ihracatta bir önceki aya göre görülen %5,5’luk düşüşe karşın ithalatta aylık %1,7’lik artış kaydedildi.

Turizm gelirlerinin Aralık ayında Kasım ayına benzer bir artış kaydettiğini dikkate aldığımızda ithalattaki artışa bağlı olarak Aralık ayında cari işlemler açığında kısmi bir kötüleşme görebiliriz.

İthalattaki artışın kaynakları bir önceki aya göre %1,5 artan hammadde ithalatı ile %9,9 artış kaydeden tüketim malları ithalatı oldu. Bunda Kasım ayında dayanıklı tüketim malları ve mobilya ürünlerine yapılan vergi indirimlerinin etkisi olduğunu düşünüyoruz.

Vergi indirimlerinin 31 Mart seçimlerine uzatılması ithalatta benzer artışın süreceği anlamına mı geliyor, bunu önce Ocak ayı merkezi bütçe verilerinde göreceğiz.

Çin’deki yavaşlama eğilimi Japonya’nın dış ticaret verilerini aşağı çekti

Çin ekonomisindeki yavaşlama eğilimi, ABD-Çin arasındaki ticaret savaşına çözüm bulunamaması ve küresel ekonomik büyümeye yönelik endişeler Japonya dış ticaret verilerini olumsuz etkilemeye devam ediyor.
Japonya’da ihracat Aralık 2018’de bir önceki yılın aynı ayına göre %3,8 düşüş kaydetti. Kasım ayında %0,1 artan ihracatın Aralık ayında %1,9 düşmesi bekleniyordu.

Ülke bazında bakıldığında Japonya’nın Çin’e ihracatı yıllık bazda %7, Güney Kore’ye %11,6, Tayvan’a %7,1, Hong Kong’a %17,3, Avustralya’ya %16, Orta Doğu’ya %4,9 düştü. Öte yandan ABD’ye %1,6, İngiltere’ye %14, AB’ye %3,9 artış kaydetti.

İthalat tarafında ise Aralık 2018’de yıllık bazda %1,9 artış kaydedildi. Kasım ayında %12,5 artan ithalatın Aralık ayında %3,7 artış kaydetmesi bekleniyordu.

Ülke bazında ise Güney Kore’den ithalat %3,9, Vietnam’dan %10,7, ABD’den %23,9, Avustralya’dan %7,9, AB’den %2 artış kaydedildi. Öte yandan Çin’den ithalat yıllık bazda %6,4, Tayvan’dan ise %2,5 düşüş yaşandı.

Sanayi üretimindeki daralma Kasım 2018’de hız kesti

TÜİK verilerine göre takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi Kasım 2018’de bir önceki yılın aynı ayına göre %6,47 azalırken, takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki aya göre %0,25 azaldı.

İmalat sektörü bir önceki aya göre %0,1, bir önceki yılın aynı ayına göre %7,1 daralma kaydetti.

İç talepte zayıf seyrin sürmesi ve Aralık ayı PMI verileri imalat sektöründeki daralmanın Aralık ayında da süreceğine işaret ediyor.

Öte yandan cuma açıklanan dış ticaret endekslerini de dikkate aldığımızda özellikle TL’nin değer kaybettiği Ağustos 2018 ile birlikte ihracat hacmi Eylül-Kasım döneminde hızlı artış eğilimine girdi. Deutsche Bank verilerine göre TL şu anda en ucuz para birimi. Bu da ihracat hacmindeki artışın en büyük sebebi. Mevcut riskler TL’de kırılganlığı artırırken Dolar-TL tekrar 5,40-5,50 aralığına yükseldi. İhracat hacmindeki iyileşme ise dış ticaret haddinin iyileşmesine katkıda bulunamıyor. Nitekim dış ticaret haddi Kasım ayında 99,8 değerine geriledi ki bu dış ticarete konu malların baz yılına göre pahalıya alınıp, ucuza satılması anlamına geliyor.

Evet artan ihracat hacmi sanayi üretimini destekliyor ancak Aralık ayı PMI verilerinde enerji maliyetlerindeki düşüşe bağlı olarak özellikle Asya ülkelerinin ihracat malı fiyatlarında indirime gittiklerini gördük. Yüksek rekabet ortamında kar marjlarının düştüğü bir dönemde kaliteden taviz verilmemeli.