Etiket: istihdam

Türkiye, küresel ekonomideki iyileşmenin çok gerisinde kaldı

Küresel bazda imalat sektöründe üretim Ağustos ayında artarken, yeni siparişler ve istihdam artışlarında zayıflama yaşandı, yeni ihracat siparişleri değişiklik göstermedi, artan girdi maliyetlerine bağlı olarak enflasyonist baskılar arttı, önümüzdeki 1 yıl için güven algısı son iki yılın en düşüğüne geriledi. Genel olarak güçlü iç dinamiklerin hakim olduğu küresel ekonomide imalat sektörünün durgunluk yaşayan Türkiye’de güven algısı tazelenmedikçe ekonomisinin iyileşmesi mümkün gözükmüyor. Katma değeri yüksek yapısal reformların devreye alınıp dış politikada olumlu adımlar atılması halinde hem likidite olanakları hem fiyatlar genel seviyesi hem talep hem üretim hem de istihdam tarafında iyileşme görülecektir. Aksi halde ekonomi uzun dönemli bir kısır döngüde savrulacak.

Detaylar…

ABD’de imalat sektörü Ağustos ayında güçlü seyrini korudu. Üretim, yeni siparişler ve ihracat satışlarındaki artıştan kaynaklandı; istihdam arttı. Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarındaki artışta düşüş kaydedildi.

Euro Bölgesi’nde imalat sektörü güçlü büyüme seyrini korurken özellikle ihracat siparişlerinde son 2 yılın en zayıf artışı görüldü. Bu zayıflıkta Euro’daki değerlenmeden ziyade talepteki zayıflık ve riskten kaçınmanın etkisi olduğu belirtiliyor. Öte yandan fabrika satış fiyatlarında son 1 yılın en zayıf artışın görülmesi önümüzdeki aylarda tüketici enflasyonunda aşağı yön ihtimalini doğurdu.

Çin’de imalat sektörü PMI endeksi Ağustos ayında son 14 ayın düşüğü olan 50,6 seviyesine geriledi. Yeni siparişler Mayıs 2017’den bu yana en düşük artışını kaydetti, yeni ihracat siparişleri son beş aylık düşüşünü sürdürdü, istihdamda zayıf yönlü eğilim devam etti. Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarında ise yukarı yönlü baskı görüldü.

Japonya’da ise imalat sektörü PMI endeksi Ağustos ayında yurt içi piyasanın desteğiyle 52,5 seviyesine yükseldi, ihracat siparişlerinde düşüş yaşandı. Enflasyon tarafında satış fiyatlarında son 10 yılın en hızlı yükselişi yaşandı.

Vietnam, Filipin, Endonezya, Malezya, Tayland, Singapur, Myanmar’dan oluşan Asya bölgesinde imalat sektörü üretimi ve yeni siparişlerde hızlı bir artış kaydedilirken ihracat satışlarında düşüş yaşandı. Bölge genelinde artan girdi maliyetleri enflasyonist baskıyı artırıyor. Her ne kadar çıktı fiyatları 6 ayın en yükseğine çıkmış olsa da hala girdi maliyetlerindeki artışın gerisinde.

Meksika’da imalat sektöründe büyüme zayıflama eğilimde. Sektörde istihdam ve üretim kaybı gözlendi. Fiyat tarafında girdi maliyetleri ve fabrika satış fiyatlarında yükseliş hâkim.

Brezilya’da Dolar-Real kurunda yılbaşından Ağustos sonuna kadar yaşanan %28’lik değer kaybının Brezilya’nın ihracat performansında artış getirmiş olsa da ithal girdi maliyetlerindeki sert artış üreticilerin maliyetlerini yukarı çekerek ürün çıkış enflasyonunda sert yükselişe sebep olmuştur. Brezilya’da imalat firmaları girdi maliyetlerini düşürmek amacıyla satın alımlarını azaltırken işten çıkarma yolunu tercih etmişlerdir.

İşsizlik oranı Nisan’da %9,6’ya geriledi, mevsimsellikten arındırılmış oran %10,3’e yükseldi

Nisan ayı PMI verileri imalat sektöründe istihdam artışına işaret etmişti. TÜİK verileri de sanayi sektöründe Nisan ayında istihdam artışını teyit etti. Mayıs ayı PMI verileri de imalat sektöründe azalan siparişlerin bir uzantısı olarak sanayi sektöründe şirketler istihdam faaliyetlerini azaltırken Haziran ayında siparişlerdeki azalmanın hız kesmesine bağlı olarak istihdamda hafif bir toparlanma kaydedildi. İşsizlik oranında Mayıs döneminde sanayi sektörünün payının azalmasını, Haziran’da ise önemli bir değişiklik göstermemesini bekliyoruz.

TÜİK verilerine göre Türkiye’de işsizlik oranı 2018 yılı Nisan döneminde %9,6 seviyesine geriledi. Önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında tarım sektörünün istihdam edilenler içindeki payı 0,6 puan, inşaat sektörünün payı 0,4 puan azalırken, sanayi sektörünün payı 0,4 puan, hizmet sektörünün payı 0,5 puan arttı.

Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı 0,4 puan artarak %10,3 oldu. Ekonomik faaliyete göre istihdam edilenlerin sayısı, tarım sektöründe 20 bin, inşaat sektöründe 52 bin kişi azalırken, sanayi sektöründe 32 bin, hizmet sektöründe 6 bin kişi arttı.

ABD istihdam verisi Fed’i nasıl etkiler?

ABD’de istihdam Haziran’da arttı, işsizlik oranı yükseldi… ABD tarım dışı işsizlik oranı Haziran ayında aylık 0,2 yüzde puan artışla %4 seviyesine yükseldi. Saat başına ortalama ücret artışı yıllık bazda %2,7 ile bir önceki ay verisiyle aynı kalırken beklentilerden 0,1 yüzde puan aşağı geldi. Tarım dışı istihdam verisi de 195 bin artış beklentisine karşın 213 bin artış kaydetti.

Fed tutanakları istihdam ve ekonomik aktivitenin gücünü koruduğunu vurgulamıştı… Haziran ayı toplantısında politika faiz aralığını 25 baz puan artışla %1,75-2,0 aralığına yükselten Fed, dün açıklanan toplantı tutanaklarında istihdam piyasası ve ekonomik aktivitenin gücünü koruduğu, 2018 yılı sonuna kadar iki faiz artırımı daha yapılacağını tahmin ettikleri, uzun süreli yüksek büyümenin enflasyonda yukarı yönlü baskı oluşturduğu, bu sebeple faiz artırımlarına devam edilmesi gerektiği, gümrük tarifeleri ve ticari kısıtlamaların ise gelecekteki yatırım aktivitesi kapsamında ABD içi ve dışında olumsuz etkisi olabileceğine yönelik endişeler not edilmişti.

İstihdam verisi ABD dolarına satış getirdi… İstihdam verisinin açıklanmasının ardından ABD doları endeksi Haziran ortası seviyesi olan 93,66 seviyesine kadar geriledi.

ABD Başkanı Trump’ın AB’nin ABD otomobillerine gümrük vergisini kaldırması halinde kendilerinin de AB otomobillerine tarifeleri askıya alacağını açıklaması ve son gelen güçlü Almanya sanayi üretimi verileri ile güçlenmesinin ardından beklentilerin gerisinde kalan ABD işsizlik verisi ile Euro-Dolar paritesi 1,1763 seviyesine kadar yükseldi.

Dolar-TL kuru ise ABD dolar endeksindeki gerilemeyle birlikte 4,5759 seviyesine kadar geriledi.

İstihdam verisi Fed’i nasıl etkiler?

Fed, 1 Ağustos’ta para politikası kararını açıklayacak. Fed’in %2 olarak hedeflediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları PCE endeksi Mayıs ayında yıllık %2,3 seviyesine yükselmişti. Her ne kadar işsizlik oranı %4’e yükselmiş olsa da Fed hedefine denk seviyede bulunuyor.

Fed’in 1 Ağustos toplantısında beklemede kalıp enflasyon, istihdam ve büyüme dinamiklerini gözlemek suretiyle Eylül ve Aralık ayları toplantılarında 25’er baz puanlık faiz artırımına gitmesini bekliyoruz.

İmalat sektöründe istihdam kaybı Mart ayında başladı, Nisan ve Mayıs döneminde devam edecek

TÜİK verilerine göre işsizlik oranı Mart 2018 döneminde %10,1’e geriledi.

Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı 0,1 puan artışla %9,9’a yükseldi. Ekonomik faaliyete göre istihdam edilenlerin sayısı, tarım sektöründe 55 bin, sanayi sektöründe 9 bin, inşaat sektöründe 44 bin kişi azalırken hizmet sektöründe 48 bin kişi arttı.

Hükümetin 2018 yılı başında Kredi Garanti Fonu’nun son dilimini devreye almasının etkisiyle artan iç talep imalat sektöründe istihdam artışının yılın ilk çeyreğinde artmasına sebep olmuştu. Nisan ayında iç talepte gerilemeye Mayıs ayında ihracat siparişlerinde azalma da eklenince imalat sektöründe firmalar işe alımlarını yavaşlatmaya başladılar.

Dolayısıyla imalat sektöründe Mart ayında kaydedilen istihdamdaki azalışın 2. çeyrekle birlikte sürmesini öngörüyoruz.

İstihdamdaki artış tedbirleri Nisan ayı bütçe gelirlerine olumlu yansıdı

Nisan ayı bütçe verileri şu sonuçları ortaya koydu:

. İstihdamdaki güçlü artışa bağlı olarak ücretler üzerinden alınan gelir vergisi tevkifatı %18,9 arttı.

. Brüt KDV tahsilatının %25,9 artması ekonomideki canlılığa işaret etti.

. KDV iadeleri yoluyla işletmelere kaynak sağlandı.

Giderler tarafında özellikle karayolları inşaat işleri ve hizmetlerinde önemli bir artış görüyoruz ki benzer artışlar 2015-2016-2017 yılları Aralık aylarında görülmüş.