Etiket: istihdam

Aşırı ısınma sinyali vermeyen ABD ekonomisinde 19 Aralık Fed toplantısı önemli

ABD’de Kasım ayında işsizlik oranı 49-yılın düşüğü olan %3,7 ile Eylül ve Ekim aylarına göre değişiklik göstermedi. Tarım-dışı istihdam 200bin artış beklentisine karşılık 155bin olarak gerçekleşti (Ekim: 250bin). Tarım-dışı sektörde ortalama saatlik ücretler ise aylık %0,3 artış beklentisine karşılık %0,2 (yıllık: %3,1) artış kaydetti. Fed’in takip ettiği çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) enflasyonu Ekim ayında aylık %0,1 (yıllık %1,8) artmıştı. Fed, faiz kararında çekirdek PCE’de %2 seviyesini hedefliyor.

Kasım ayında aylık ortalama ücret artışlarının beklentilerden düşük gelmesine ek olarak ISM imalat sektörü PMI endeksi verilerine göre üretim artarken çelik ve alüminyum fiyatlarında Kasım ayında yaşanan gerilemeye bağlı olarak fiyatlar endeksi gerilemişti. ISM imalat dışı sektör ise yine Kasım ayında büyüme kaydederken sektörde fiyatlar son 33 aydır aralıksız yükseliyor. 

Kasım ayı IHS Markit imalat sektörü PMI endeksi sektörde Eylül 2017’den bu yana en yavaş büyümesini kaydetmişti. Yüksek hammadde fiyatlarına bağlı olarak girdi ve çıktı fiyatları arttı. IHS Markit imalat dışı sektör ise Ekim ayına göre hafif gerilerken yeni işlerde Ekim 2017’den bu yana en yavaş büyüme kaydedildi. Yüksek petrol fiyatları ve işçi maliyetlerine bağlı olarak girdi ve çıktı fiyatları arttı.

Not olarak belirtelim: IHS Markit PMI verilerinin sektördeki gerçek değişimle korelasyonunun ISM verilerine göre daha yüksek olduğu ifade edilmektedir. (https://ihsmarkit.com/research-analysis/comparisons-of-us-manufacturing-output-soft-data-accuracy.html)

6 Aralık’ta başlayan OPEC toplantısından ise ancak 7 Aralık’ta uzlaşıya varıldı ve OPEC ülkeleri günlük 800 bin varil, OPEC üyesi olmayan Rusya ise günlük 400 bin varil üretim kısıntısına gitme kararı aldı. Uygulama 2019 yılı Ocak ayında başlayıp Haziran ayı sonuna kadar geçerli olacak.

OPEC toplantı kararının ABD ham petrol fiyatlarını yukarı çekmesi ABD enflasyonu üzerinde baskı oluşturacaktır. 2018 yılında kaydedilen güçlü ekonomik büyümenin kaynağı vergi indirimleri ve kredi şartlarında yumuşama olmuştu. 2019 yılında vergi indirimlerinin son bulacak olması ve gümrük tarifeleri ile ilgili belirsizlikler büyüme üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor. “Kademeli” faiz artırım beklentisini “veri odaklı görünüme bağlı olarak” değiştiren Fed’in 18-19 Aralık para politikası toplantısında güçlü ekonomik görünüme bağlı olarak politika faizini 25 baz puanlık artışla %2,25-2,50 aralığına yükseltme ihtimalini hala olası görüyoruz. Ancak fiyatlar tarafında ABD’nin muhalefetine rağmen OPEC’in petrol kesinti kararını alması 2019 yılında enflasyon görünümü üzerinde baskı yaratacaktır. 90 günlük ABD-Çin ticaret savaşı ateşkesinin ve petrol fiyatlarındaki seyrin makro-ekonomik verilere yansımasının 2. çeyrekte daha belirgin hale geleceğini dikkate aldığımızda Fed’in 18-19 Haziran toplantısından önce harekete geçmeyeceğini düşünüyoruz.

Bugün açıklanacak ABD tarım dışı istihdam verileri Fed kararı için ipucu verecek

ABD’de bugün açıklanacak Kasım ayı tarım dışı istihdam verileri Fed’in 18-19 Aralık’ta yapacağı para politikası toplantısı için önemli ipucu olacak.

Perşembe açıklanan özel sektör ADP istihdam verilerinde beklentinin daha aşağısında gelen bir sonuç gördük. Kasım ayı için piyasa beklentisi 195 bin istihdam artışı yönündeyken 179 bin artış kaydedildi, Ekim ayı verisi aşağı 225 bin olarak revize edildi.

Bugün açıklanacak Kasım ayı tarım dışı istihdam verisi için piyasa beklentisi 200 bin artış olacağı yönünde. Ekim ayında tarım dışı istihdamında 250 bin artış yaşanmış, işsizlik oranı %3,7 ile Ekim ayında kaydedilen 49 yılın en düşük seviyesini korumuş, ortalama ücret artışları yıllık %3,1 oranında artış göstermişti. Beklenenden düşük bir istihdam verisi gelmesi halinde Fed’in 2019 için faiz artırım öngörüsü 3’ten aşağı revize edilebilir. 3’ten 2’ye düşürülmesi 2019’da vergi indirimlerinin son bulacak olması sebebiyle talep daralması ihtimali açısından anlamlı olabilir ancak beklentinin 1 veya sıfıra düşürülmesi ekonomide ciddi bozulmaya işaret edeceğinden böyle radikal bir düşüş öngörmüyoruz.

Geçen hafta Fed Başkan ve Başkan Yardımcısının açıklamaları ile yayınlanan Fed tutanakları faiz artırımlarının kademeli olması yerine veri destekli olarak artırılabileceği seçeneğini ortaya koymuş piyasalarda ABD’nin 2019 yılında resesyona gireceğine dair endişeleri gündeme getirmişti. Söz konusu endişeler ile ABD kısa vadeli tahvil faizlerinde yükseliş yaşanırken uzun vadeli tahvil faizleri gerileyerek kısa vadeli faizlerin aşağısında işlem görmeye başladı. 19 Aralık Fed kararı bu eğilimi ne derece değiştirebilecek göreceğiz.

Öte yandan 2019’da vergi indirimlerinin sonlanacak olması sebebiyle de ABD dış ticaret politikasının seyri ABD ekonomisine yönelik daha güçlü ipuçları verecek.

G20 toplantısında ABD-Çin ticaret savaşının 90 gün süreyle durdurulması ve iki taraflı ticaret görüşmelerine başlanması olumlu bir gelişme olmuştu. Toplantı sonrası karşılıklı yapılan açıklamalardan iki tarafın da uzlaşıya açık olduğu mesajını anlıyoruz.

ABD-AB tarafında ise ABD’de üretim yapan Alman otomobil şirketlerinin üst temsilcilerinin 4 Aralık’ta Trump ve ABD yetkilileriyle yaptıkları toplantılar işbirliğine açık gibi görünse de Almanya Başbakanı Merkel’in de belirttiği gibi “ticaret müzakereleri AB’nin sorumluluğunda”.

Euro Bölgesi ekonomisinde yavaşlama Türkiye’nin istihdam pazarı üzerinde baskı yaratıyor

Euro Bölgesi’nde sanayi üretimi Eylül 2018’de yıllık bazda %0,9 büyürken Ağustos ayı sanayi üretimi büyümesi yukarı %1,1 olarak revize edildi. Aylık bazda ise sanayi üretimi %0,3 daralma kaydetti, Ağustos ayı verisi %1,1 ile yukarı revize edildi. Almanya, Fransa ve İtalya’da sanayi üretimi aylık bazda gerilerken, yıllık bazda Almanya ve İtalya’da büyüme Fransa da ise daralma yaşandı.

Euro Bölgesi’nde GSYH ise 3Ç2018’de bir önceki çeyreğe göre son 4 yılın düşüğü olan %0,2’lik büyüme kaydetti. 2Ç2018’de %0,4’lük büyüme kaydedilmişti. Bir önceki yılın aynı dönemine göre ise GSYH 3Ç2018’de 0,5 yüzde puanlık kayıpla %1,7 büyüme kaydetti.

EU-GDP-2018-Q-3

En büyük ticaret ortağımız olan Euro Bölgesi’nde hizmet ve imalat sektörünü kapsayan bileşik PMI endeksi Ekim ayında aylık 1 puan gerileme ile 53,1 puan seviyesine gerilese de endeksin 50 seviyesinin üzerinde olması ekonomik aktivitenin canlı olduğuna işaret ediyor. Eylül ayında hafif yükselen tüketici kredilerinin Ekim ayında hafif gerilediğini gördük. Bölge’de talep tarafında Ekim ayında önemli bir düşüş yaşanmaması üretim verilerinde aşağı yönlü sert bir düşüş olasılığını ortaya koymuyor. Hem Eylül hem de Ekim ayı ihracat verilerimiz de Euro Bölgesi’ndeki talep tarafındaki mevcut seyri destekliyor.

ABD merkez bankasının (Fed) finansal koşulları sıkılaştırması ve Avrupa Merkez Bankasının (AMB) yıl sonunda miktarsal genişlemeyi sonlandırmasına bağlı olarak küresel finansal şartların zorlaşması ve küresel ticarete yönelik belirsizlikler küresel büyüme üzerinde aşağı yönlü risk oluşturuyor.

En büyük ticaret ortağımız olan Avrupa ekonomisinde büyüme hızında yavaşlamanın devam edeceği beklentisi ışığında Türkiye’nin üretim tarafında büyümenin sınırlı olması ve zorlu finansal koşullara bağlı olarak tüketim ve yatırımda canlanma ihtimalinin zayıf olması sebebiyle Türkiye’nin istihdam verilerinde olumsuz seyrin devam etmesini bekliyoruz. TÜİK verilerine göre, Türkiye’de mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı son altı aydır aralıksız yükselerek Ağustos döneminde %11,20 seviyesinde bulunuyor.

İstihdam piyasasındaki bozulma devam ediyor

İşsizlik oranı Ağustos 2018 döneminde 0,5 puan artışla %11,1 seviyesine yükseldi. Temmuz döneminde %10,8 seviyesine yükselen işsizlik oranının Ağustos döneminde %11 seviyesine yükselmesi bekleniyordu. Tarım dışı işsizlik oranı 0,4 puanlık artış ile %13,2 olarak tahmin edildi.

Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı ise 0,2 puan artarak %11,2 oldu.

işsizlik-2018-Agustos

Eylül ve Ekim ayları imalat sektörü PMI verileri istihdam kaybına, reel kesim güven endeksi verileri ise gelecek üç aydaki istihdam beklentilerinde yavaşlamaya işaret etmişti.

İstihdam piyasasındaki bozulmanın Eylül ve Ekim dönemlerinde de sürmesini bekliyoruz.

Ekim ayı PMI verileri Asya ekonomilerinde genel olarak imalat sektörünün gücünü koruduğuna işaret etti

Asya ekonomilerinin 2018 yılı Ekim ayı PMI verileri imalat sektöründe genel olarak iyileşmenin sürdüğüne işaret etti.

Özetle;

▪ Çin, Hindistan, Japonya, Rusya ve Vietnam’da imalat sektörü PMI endeksleri bir önceki aya göre yükselirken G. Kore, Tayland, Malezya, Endonezya ve Tayvan’da düşüş kaydedildi. Malezya, Tayland ve Tayvan’da imalat sektörü PMI değeri 50 seviyesinin altına gerileyerek sektörde daralmaya işaret etti.

▪ Hindistan, Japonya, Malezya, Rusya ve Vietnam’da ihracat siparişlerinde artış; Çin, Endonezya, G. Kore, Tayland ve Tayvan’da düşüş yaşandı.

▪ Üretim hacmi Çin’de aynı kalırken Endonezya, G. Kore, Hindistan, Japonya, Rusya ve Vietnam’da arttı; Tayland ve Tayvan’da düşüş yaşandı.

▪ Bölgede girdi maliyetlerinde artış sürmesine rağmen G. Kore ve Tayland rekabet güçlerini artırmak adına çıktı fiyatlarını düşürdü.

▪ G. Kore, Hindistan, Japonya, Malezya, Rusya ve Vietnam’da istihdam arttı.

 

Ülke bazında detayları sıralayalım:

 

Çin: Caixin PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,1 puan artışla 50,1 seviyesine yükseldi; üretim geriledi

▪ Üretim bir önceki aya göre aynı kaldı

▪ Yurt dışı talep zayıf kaldı

▪ Toplam yeni siparişler kısmen arttı, ihracat satışları son 7 aydır düşüyor

▪ Girdi maliyetleri sert şekilde arttı

▪ Zayıf piyasa şartları sebebiyle istihdam geriledi

▪ Satın alımlar kısmen yükseldi

▪ İş görünümüne yönelik güven son 11 ayın en düşüğüne geriledi

 

Endonezya: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,2 puan düşüşle 50,5 seviyesine gerileyerek son üç ayın en düşüğünü gördü

▪ Üretimde ılımlı bir artış yaşandı, toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişleri düştü

▪ Şirketler satın alımlarını ve girdi stoklarını artırdı

▪ Enflasyonist baskı son 3 yılın en yükseğinde

 

Güney Kore: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,3 puan düşüşle 51,0 seviyesine geriledi; istihdam ve çıktı artışı sektörde iyileşmeyi destekledi

▪ Üretim artışı yeni iş yaratımını destekledi

▪ İhracat satışları Ağustos ayından bu yana düşüşünü korurken yeni siparişlerdeki artış zayıfladı

▪ Yüksek girdi maliyetlerine rağmen şirketler çıktı fiyatlarında indirim yapmak suretiyle rekabet güçlerini artırmayı tercih ettiler

▪ Zorlu küresel iş şartlarına bağlı olarak iş güveni endeksi tarihi düşük seviyelerine geriledi

 

Hindistan: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,9 puan artışla 53,1 seviyesine yükseldi; siparişlerdeki artış üretim ve istihdamda artış getirdi

▪ Yeni siparişler ve üretim son 4 ayın en hızlı yükselişini kaydetti.

▪ İhracat siparişleri son 3 ayın en zayıf artışını yaşadı.

▪ İstihdam son 10 ayın en yükseğine çıktı.

▪ Son 15 aydır sektörde büyüme devam ediyor.

▪ Enflasyonist baskılar korundu.

 

Japonya: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,4 puan artışla 52,9 seviyesine yükseldi; imalat sektörü Haziran ayından bu yana en hızlı yükselişini kaydetti

▪ Son 5 ayda ilk kez dış talep arttı

▪ Çıktı fiyatları son 10 yılın en yüksek artışını yaşadı

▪ İşe alımlar güçlendi

 

Malezya: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 2,3 puan düşüşle 49,2 seviyesine geriledi; yeni siparişlerdeki belirgin düşüş PMI endeksini daralma bölgesine geriletti

▪ İç talep zayıfladı, dış talep son 9 ayın en hızlı artışını yaşadı

▪ Toplam yeni satışlar düştü ancak ihracat siparişleri yükseldi

▪ Maliyet düşürme çabalarına bağlı olarak istihdam artışı zayıfladı

▪ Yüksek girdi maliyetleri bağlı enflasyonist baskılar arttı, çıktı fiyatları yükseldi, satın alımlar azaldı

 

Rusya: IHS Markit PMI endeksi Ekim ayında aylık 1,3 puan artışla 51,3 seviyesine yükseldi; üretim, yeni siparişler ve dış talepte artış kaydedildi

▪ İstihdam Ocak 2017’den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti

▪ Dış talep arttı, yeni ihracat siparişlerinde sert yükseliş yaşandı

▪ Fabrikaların satın alımları son 1 yılın en hızlı artışını kaydetti

▪ Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatları uzun vadeli ortalamasının artında artış kaydetti

▪ Yeni ürün geliştirme üretim beklentilerinde artışı tetikledi

 

Tayland: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 1,1 puan düşüşle 48,9 seviyesine geriledi; imalat koşulları kötüleşti

▪ Talep zayıfladı

▪ Üretim ve yeni siparişler geriledi

▪ İhracat satışları geriledi

▪ İstihdam geriledi

▪ Yüksek girdi maliyetlerine rağmen şirketler satışlardaki zayıflamaya bağlı olarak çıktı fiyatlarını düşürdü

 

Tayvan: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 2,1 puan düşüşle 48,7 seviyesine geriledi; üretim sert şekilde daraldı

▪ Yurt içi ve yurt dışı talep geriledi

▪ Üretim ve yeni işlerde son 3 yılın en düşüğü yaşandı

▪ Satın alımlar Mayıs 2016’dan bu yana ilk kez düştü

▪ Yeni ihracat satışları sert geriledi

▪ Şirketler gelecek 12 ayda üretimde düşüş bekliyor

 

Vietnam: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 2,4 puan artışla 53,9 seviyesine yükseldi; güçlü talebin etkisiyle üretim ve istihdam artışı hızlandı

▪ Fabrika satın alımları belirgin bir artış yaşadı

▪ Üretim büyümesi son 3 ayın en yükseğinde

▪ İş yaratımı ortalamaların üzerinde artış kaydetti

▪ Girdi maliyetleri artışında zayıflama var

 

İşsizlik oranında yükseliş sürüyor

İşsizlik oranı Temmuz 2018 döneminde 0,1 puanlık artışla %10,8 oranında gerçekleşti. Haziran 2018 döneminde %10,2 olarak ölçülmüştü. Temmuz döneminde istihdam piyasasına sanayi sektörü 0,8 puan, hizmet sektörü 1,1 puan artış yönünde katkı yaptı. Tarım ve inşaat sektörlerinin payı ise sırasıyla 1,2 puan ve 0,7 puan azalma kaydetti.

Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı ise Haziran dönemindeki %10,9 seviyesinden %11,0 seviyesine yükseldi.

İmalat sektörünü baz alan Markit PMI verileri Ağustos ve Eylül aylarında istihdamda daralmaya işaret etmişti. Her ne kadar yaz aylarında hizmet sektörü istihdam piyasasına destek olsa da daralan inşaat sektörünü de dikkate aldığımızda işsizlik oranında Ağustos ve sonraki dönemlerde artışın devam edeceğini tahmin ediyoruz.

Türkiye, küresel ekonomideki iyileşmenin çok gerisinde kaldı

Küresel bazda imalat sektöründe üretim Ağustos ayında artarken, yeni siparişler ve istihdam artışlarında zayıflama yaşandı, yeni ihracat siparişleri değişiklik göstermedi, artan girdi maliyetlerine bağlı olarak enflasyonist baskılar arttı, önümüzdeki 1 yıl için güven algısı son iki yılın en düşüğüne geriledi. Genel olarak güçlü iç dinamiklerin hakim olduğu küresel ekonomide imalat sektörünün durgunluk yaşayan Türkiye’de güven algısı tazelenmedikçe ekonomisinin iyileşmesi mümkün gözükmüyor. Katma değeri yüksek yapısal reformların devreye alınıp dış politikada olumlu adımlar atılması halinde hem likidite olanakları hem fiyatlar genel seviyesi hem talep hem üretim hem de istihdam tarafında iyileşme görülecektir. Aksi halde ekonomi uzun dönemli bir kısır döngüde savrulacak.

Detaylar…

ABD’de imalat sektörü Ağustos ayında güçlü seyrini korudu. Üretim, yeni siparişler ve ihracat satışlarındaki artıştan kaynaklandı; istihdam arttı. Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarındaki artışta düşüş kaydedildi.

Euro Bölgesi’nde imalat sektörü güçlü büyüme seyrini korurken özellikle ihracat siparişlerinde son 2 yılın en zayıf artışı görüldü. Bu zayıflıkta Euro’daki değerlenmeden ziyade talepteki zayıflık ve riskten kaçınmanın etkisi olduğu belirtiliyor. Öte yandan fabrika satış fiyatlarında son 1 yılın en zayıf artışın görülmesi önümüzdeki aylarda tüketici enflasyonunda aşağı yön ihtimalini doğurdu.

Çin’de imalat sektörü PMI endeksi Ağustos ayında son 14 ayın düşüğü olan 50,6 seviyesine geriledi. Yeni siparişler Mayıs 2017’den bu yana en düşük artışını kaydetti, yeni ihracat siparişleri son beş aylık düşüşünü sürdürdü, istihdamda zayıf yönlü eğilim devam etti. Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarında ise yukarı yönlü baskı görüldü.

Japonya’da ise imalat sektörü PMI endeksi Ağustos ayında yurt içi piyasanın desteğiyle 52,5 seviyesine yükseldi, ihracat siparişlerinde düşüş yaşandı. Enflasyon tarafında satış fiyatlarında son 10 yılın en hızlı yükselişi yaşandı.

Vietnam, Filipin, Endonezya, Malezya, Tayland, Singapur, Myanmar’dan oluşan Asya bölgesinde imalat sektörü üretimi ve yeni siparişlerde hızlı bir artış kaydedilirken ihracat satışlarında düşüş yaşandı. Bölge genelinde artan girdi maliyetleri enflasyonist baskıyı artırıyor. Her ne kadar çıktı fiyatları 6 ayın en yükseğine çıkmış olsa da hala girdi maliyetlerindeki artışın gerisinde.

Meksika’da imalat sektöründe büyüme zayıflama eğilimde. Sektörde istihdam ve üretim kaybı gözlendi. Fiyat tarafında girdi maliyetleri ve fabrika satış fiyatlarında yükseliş hâkim.

Brezilya’da Dolar-Real kurunda yılbaşından Ağustos sonuna kadar yaşanan %28’lik değer kaybının Brezilya’nın ihracat performansında artış getirmiş olsa da ithal girdi maliyetlerindeki sert artış üreticilerin maliyetlerini yukarı çekerek ürün çıkış enflasyonunda sert yükselişe sebep olmuştur. Brezilya’da imalat firmaları girdi maliyetlerini düşürmek amacıyla satın alımlarını azaltırken işten çıkarma yolunu tercih etmişlerdir.

İşsizlik oranı Nisan’da %9,6’ya geriledi, mevsimsellikten arındırılmış oran %10,3’e yükseldi

Nisan ayı PMI verileri imalat sektöründe istihdam artışına işaret etmişti. TÜİK verileri de sanayi sektöründe Nisan ayında istihdam artışını teyit etti. Mayıs ayı PMI verileri de imalat sektöründe azalan siparişlerin bir uzantısı olarak sanayi sektöründe şirketler istihdam faaliyetlerini azaltırken Haziran ayında siparişlerdeki azalmanın hız kesmesine bağlı olarak istihdamda hafif bir toparlanma kaydedildi. İşsizlik oranında Mayıs döneminde sanayi sektörünün payının azalmasını, Haziran’da ise önemli bir değişiklik göstermemesini bekliyoruz.

TÜİK verilerine göre Türkiye’de işsizlik oranı 2018 yılı Nisan döneminde %9,6 seviyesine geriledi. Önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında tarım sektörünün istihdam edilenler içindeki payı 0,6 puan, inşaat sektörünün payı 0,4 puan azalırken, sanayi sektörünün payı 0,4 puan, hizmet sektörünün payı 0,5 puan arttı.

Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı 0,4 puan artarak %10,3 oldu. Ekonomik faaliyete göre istihdam edilenlerin sayısı, tarım sektöründe 20 bin, inşaat sektöründe 52 bin kişi azalırken, sanayi sektöründe 32 bin, hizmet sektöründe 6 bin kişi arttı.

ABD istihdam verisi Fed’i nasıl etkiler?

ABD’de istihdam Haziran’da arttı, işsizlik oranı yükseldi… ABD tarım dışı işsizlik oranı Haziran ayında aylık 0,2 yüzde puan artışla %4 seviyesine yükseldi. Saat başına ortalama ücret artışı yıllık bazda %2,7 ile bir önceki ay verisiyle aynı kalırken beklentilerden 0,1 yüzde puan aşağı geldi. Tarım dışı istihdam verisi de 195 bin artış beklentisine karşın 213 bin artış kaydetti.

Fed tutanakları istihdam ve ekonomik aktivitenin gücünü koruduğunu vurgulamıştı… Haziran ayı toplantısında politika faiz aralığını 25 baz puan artışla %1,75-2,0 aralığına yükselten Fed, dün açıklanan toplantı tutanaklarında istihdam piyasası ve ekonomik aktivitenin gücünü koruduğu, 2018 yılı sonuna kadar iki faiz artırımı daha yapılacağını tahmin ettikleri, uzun süreli yüksek büyümenin enflasyonda yukarı yönlü baskı oluşturduğu, bu sebeple faiz artırımlarına devam edilmesi gerektiği, gümrük tarifeleri ve ticari kısıtlamaların ise gelecekteki yatırım aktivitesi kapsamında ABD içi ve dışında olumsuz etkisi olabileceğine yönelik endişeler not edilmişti.

İstihdam verisi ABD dolarına satış getirdi… İstihdam verisinin açıklanmasının ardından ABD doları endeksi Haziran ortası seviyesi olan 93,66 seviyesine kadar geriledi.

ABD Başkanı Trump’ın AB’nin ABD otomobillerine gümrük vergisini kaldırması halinde kendilerinin de AB otomobillerine tarifeleri askıya alacağını açıklaması ve son gelen güçlü Almanya sanayi üretimi verileri ile güçlenmesinin ardından beklentilerin gerisinde kalan ABD işsizlik verisi ile Euro-Dolar paritesi 1,1763 seviyesine kadar yükseldi.

Dolar-TL kuru ise ABD dolar endeksindeki gerilemeyle birlikte 4,5759 seviyesine kadar geriledi.

İstihdam verisi Fed’i nasıl etkiler?

Fed, 1 Ağustos’ta para politikası kararını açıklayacak. Fed’in %2 olarak hedeflediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları PCE endeksi Mayıs ayında yıllık %2,3 seviyesine yükselmişti. Her ne kadar işsizlik oranı %4’e yükselmiş olsa da Fed hedefine denk seviyede bulunuyor.

Fed’in 1 Ağustos toplantısında beklemede kalıp enflasyon, istihdam ve büyüme dinamiklerini gözlemek suretiyle Eylül ve Aralık ayları toplantılarında 25’er baz puanlık faiz artırımına gitmesini bekliyoruz.

İmalat sektöründe istihdam kaybı Mart ayında başladı, Nisan ve Mayıs döneminde devam edecek

TÜİK verilerine göre işsizlik oranı Mart 2018 döneminde %10,1’e geriledi.

Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı 0,1 puan artışla %9,9’a yükseldi. Ekonomik faaliyete göre istihdam edilenlerin sayısı, tarım sektöründe 55 bin, sanayi sektöründe 9 bin, inşaat sektöründe 44 bin kişi azalırken hizmet sektöründe 48 bin kişi arttı.

Hükümetin 2018 yılı başında Kredi Garanti Fonu’nun son dilimini devreye almasının etkisiyle artan iç talep imalat sektöründe istihdam artışının yılın ilk çeyreğinde artmasına sebep olmuştu. Nisan ayında iç talepte gerilemeye Mayıs ayında ihracat siparişlerinde azalma da eklenince imalat sektöründe firmalar işe alımlarını yavaşlatmaya başladılar.

Dolayısıyla imalat sektöründe Mart ayında kaydedilen istihdamdaki azalışın 2. çeyrekle birlikte sürmesini öngörüyoruz.