Etiket: konut

Faiz indirimi için zemin hazır

Türk lirasındaki değer kaybı ve enflasyondaki yüksek seyir yurt içi satışları olumsuz etkiliyor…

Ağustos 2018’de Türk lirasında reel bazda yaşanan %17’lik değer kaybına paralel olarak perakende satışlar Eylül-Ekim 2018 döneminde Ağustos 2018’e göre nominal %8,5 gerilemişti.

Kasım 2018-Mart 2019 döneminde devreye alınan ÖTV ve KDV indirimlerinin etkisiyle perakende satışlar %4 toparlanma yaşadı. ÖTV ve KDV indirimlerinin Nisan ayı ile birlikte devreden kalkması perakende satışlarda Mayıs sonuna kadar iki aylık sürede %1’lik güç kaybı ortaya koydu.

Mevsimsellikten arındırılmış perakende hacim endeksi 2018 yılı dördüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre %6,1 daralma kaydetmiş, 2019 yılı birinci çeyreğinde ise ÖTV ve KDV indirimlerinin etkisiyle %2,4 artış kaydetmişti.

Konut satışları çeyrek bazda bakıldığında 2018 yılı dördüncü çeyreğine göre nominal bazda %39 düşerken otomotiv sektörü ihracatı aynı dönemde %9,2, otomotiv ithalatı %42, yurt içi otomotiv satışları ise %32 geriledi.

Mevsimsellikten arındırılmış E.T.T.E. gıda tüketim endeksi ise ilk çeyrekte bir önceki çeyreğe göre %2 gerilerken taşıt hariç gıda dışı tüketim aynı dönemde yatay kaldı.

Talepte daralma işsizlik oranında artış getiriyor…

Tüketimde gerilemenin başlıca etkeni fiyat artışları oldu. Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi çeyrek bazda bakıldığında 2019 yılı birinci çeyreğinde yıllık %26, ikinci çeyreğinde yıllık %29 artış kaydetti. Yurt içi üretici fiyat endeksi ise 2019 yılı birinci çeyreğinde yıllık %31, ikinci çeyreğinde yıllık %28 artış kaydetti.

Yurtiçi tüketimde 2019 yılının ilk yarısında yaşanan gerileme talepte daralmayı teyit ederken KGF’nin etkisiyle Ocak 2018’de %9,8’e gerileyen mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı KGF’nin sonlanması ve Ağustos 2018’de TL’de yaşanan sert değer kaybının etkisiyle Nisan 2019’da %13,8’e yükseldi.

TCMB’den faiz indirimi borçlanma maliyetlerini aşağı çekecektir ama…

TCMB’nin ekonomistler ile gerçekleştirdiği Beklenti Anketi Temmuz ayı sonuçları enflasyon ve faizde düşüş eğilimini ortaya koydu.

Perşembe günü yapılacak para politikası toplantısında TCMB’nin mevcut %24 seviyesindeki politika faizinin %20 seviyesine çekilme ihtimali var.

12 Temmuz itibariyle TL cinsinden ticari krediler faiz oranı ortalama %25,3, tüketici kredisi faiz oranı ortalama %27,1, TL cinsinden mevduat oranları ise ortalama %21,9 seviyesinde bulunuyor.

Elbette politika faizinde düşüş mevduat faizleri ve paralelinde kredi faizlerinde düşüş getirecektir.

ABD ve Avrupa merkez bankalarının faiz indirim sürecine girecek olması Türkiye’nin dış borç maliyetlerini aşağı çekecek ve hatta ABD-Çin arasındaki ticaret savaşında olumlu atılacak her adım ihracat rakamlarımıza olumlu yansıyacaktır.

Ancak yurt içi talep artışının tabana yayılabilmesi için öncelik olarak istihdamda artış getirecek hamlelere ihtiyaç var, kredi hacminde artış değil.

Dr. Fulya Gürbüz

Konut satışları dipten döndü

Şubat ayında Türkiye genelinde konut satışları dipten geri geldi…

Şubat ayında 78.450 konut satışı gerçekleşti ve böylece 2013 yılından itibaren Ocak ayında kaydettiği dip seviyesinden (72.937) geri gelmiş oldu.

Konut kredileri Ağustos 2018’den bu yana düşüşünü sürdürüyor…

Banka ve finansman şirketleri tüketici kredilerini baz aldığımızda konut kredileri Temmuz 2018’de kaydettiği rekor seviye olan 187,9 milyar TL seviyesinden Şubat ayında 172,5 milyar TL seviyesine geriledi.

Tüketici kredilerindeki azalış talep tarafındaki zayıflığı kanıtlıyor…

Bankacılık sektörü kredi hacmine baktığımızda tüketici kredilerinin pastadan aldığı payın giderek azaldığını görüyoruz.

İşsizlikteki artış ve tüketicinin finansmana ulaşmakta artan zorluğu yüksek enflasyon ve faiz ortamında hanehalkının belini daha da büküyor. Tablo iç açıcı değil. Enflasyonda kalıcı düşüş müdahale ile değil yapısal tedbirlerin ortaya konmasıyla gerçekleşebilir. Sürdürülebilir bir güven ortamının sağlanması için bütçe disiplininden taviz verilmemeli. Zira mevduat ve kredi faizlerinin aşağı bastırılması sıçramanın daha sert olabileceği tehlikesini ortaya koyuyor.

Dr. Fulya Gürbüz

ABD’de konut piyasası ve imalat sektörü ekonomide yavaşlamaya işaret etti

Pazartesi günü Fed toplantısı öncesi ABD konut piyasası ve imalat sektöründen iki önemli veri geldi.

Veriler özetle diyor ki;

. Düşük mortgage faizlerine rağmen artan inşaat maliyetlerine bağlı olarak konut satış beklentileri geriliyor,

. New York eyaletinde imalat sektörü Aralık ayında düşük hızla da olsa büyümeye devam ederken şirket yöneticileri gelecek 6 ay için daha az iyimserler.

Açıklanan verilerle birlikte ABD hisse senetleri piyasaları pazartesi gününü %2 düşüşle kapattılar.

Son verilerle birlikte faiz kararını yarın açıklayacak olan Fed’in 25 baz puanlık faiz artırım ihtimali piyasalarda %67 seviyesine geriledi. Bunda Başkan Trump’ın dün Fed’in faiz artırımını hala dikkate aldığını eleştiren tweet’i mi yoksa güçlü büyüme dinamiklerine yönelik yumuşama sinyallerinin mi etkili olduğunu yarın açıklanacak Fed faiz kararında göreceğiz. 

Detaylara baktığımızda,

. NAHB Konut Piyasası Endeksi Aralık ayında bir önceki aya göre 4 puan düşüşle 56 seviyesine geriledi. Mayıs 2015 seviyelerine gerileyen endeksin 61 seviyesine çıkması bekleniyordu. Her ne kadar endeks 50 seviyesi ve yukarısı olan pozitif bölgedeki yerini korusa da inşaat firmaları düşük mortgage faizlerine rağmen artan inşaat maliyetlerine bağlı olarak satış beklentilerini aşağı çekmiş gözüküyorlar. Yayınlanan basın duyurusunda yer aldığı üzere özellikle yüksek fiyatlı konutların olduğu bölgelerdeki inşaat firmalarının güveninde azalmaya dikkat çekiliyor. Endeksteki düşüş ekonomideki yavaşlamanın öncü göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

. New York eyaletinde 200 firma üst düzey yöneticisini kapsayan ve Fed New York tarafından yürütülen NY Empire State İmalat Sektörü Endeksi ise Aralık ayında bir önceki aya göre 12,4 puan düşüşle 10,9 seviyesine geriledi. Nakliye, stoklar, yeni siparişler, ödemeler ve tahsilatlar alt endekslerinde yaşanan düşüş endeksin Mayıs 2017 seviyesine gerilemesinde başlıca etkenler oldu. Öte yandan istihdamda artış gözlendi.