Etiket: maliyet

Coface: “Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde iflaslar artıyor”

Ticari alacak sigortası alanında önemli bir yere sahip olan Coface, Orta ve Doğu Avrupa (CEE) ülkelerinde iflasların arttığını ancak giderek zorlaşan küresel ekonomiye rağmen durumun halen olumlu olduğunu belirtiyor. 12 Eylül tarihli basın bülteninde Coface şu detaylara yer veriyor:

. Orta ve Doğu Avrupa bölgesinde önümüzdeki yıllarda bir yavaşlama bekleniyor.

. 2017 ve 2018 yıllarında, bölgedeki GSYH artışı 2008 yılından bu yana kaydedilen en yüksek oranlar olan sırasıyla yüzde 4,6 ve yüzde 4,3’e yükseldi. CEE ekonomisindeki bu hızlanma temel olarak özellikle işsizlikteki azalmanın hanehalklarına sağladığı önemli fayda ile birlikte iç talepteki artıştan kaynaklandı. Hanehalkları aynı zamanda tüketim üzerinde doğrudan etkisi olan güçlü ücret artışından da yararlandı. Hanehalkı tüketiminin dışında, kamu ve özel sektör yatırımlarındaki artış da büyümeyi destekledi. Yukarıda belirtilen olumlu makroekonomik ortam CEE bölgesindeki şirketlerin ödeme güçleri üzerinde de etkili oldu. Bir yıl önce iflas işlemlerinde kaydedilen artışın aksine, GSYH’ya göre ağırlıklandırılmış ortalama iflas seviyesi 2018 yılında yüzde 4,2 azaldı.

. Bu olumlu gelişmelere karşın, düşük işsizlik oranı işgücü açığına yol açarken, bu durum hem gündelik faaliyetleri hem de potansiyel genişlemeleri bakımından işletmelerin önündeki ana engel haline geldi.

. İşgücü eksikliği, yüksek kapasite kullanım oranları, artan girdi maliyetleri ve dışarıdaki yavaşlamanın etkisi (doğrudan ve dolaylı) dâhil olmak üzere arz tarafı kısıtları CEE bölgesinde faaliyet gösteren şirketler için bir endişe kaynağı oluşturuyor.

. Sabit varlıklara yapılan yatırımlardaki sınırlı hızlanma ve azalan ihracat GSYH artışını biraz zayıflatsa da, hanehalkı tüketiminin GSYH artışının ana sürükleyici etkeni olmaya devam etmesi bekleniyor.

. Avro bölgesindeki yavaşlama, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin arasındaki ticaret savaşlarının tırmanması ve İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden çıkış sürecindeki belirsizlikler, şirketler ve ekonomi üzerindeki potansiyel etkileri sebebiyle ihracatçılar için endişeye yol açıyor.

. Orta ve Doğu Avrupa bölgesinde GSYH artışında beklenen yavaşlama temel olarak dış talepteki bir yavaşlamanın doğrudan ve dolaylı etkilerinden kaynaklanacak.

. CEE bölgesinde ortalama büyümenin 2019 yılında yüzde 3,6 ve 2020 yılında yüzde 3,2 olarak gerçekleşmesi bekleniyor.

. CEE ekonomileri çoğunlukla dış piyasalara yüksek derecede açık olduklarından dolayı, dış talepteki zayıflama kendini sadece büyüme oranlarında değil zamanla iflas istatistikleri ile de gösterecektir. Bu bakımdan, otomotiv sektörü ile bu sektörel parça ve aksam tedarik eden kimya ve metal sektörleri gibi dış piyasalar ile güçlü bir şekilde iş yapan sektörler bu durumdan etkilenecektir.

Tüketim, üretim ve yatırım göstergeleri kalıcı bir canlanmaya işaret etmiyor

Reel kesim, sektörel ve tüketici güven endekslerinde Ağustos ayında dikkat çekici yükselişler yaşandı. Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi Nisan 2019’dan bu yana ilk kez 100 seviyesinin üzerine çıkarak 102,1 değerini aldı; hemen hemen tüm alt endekslerde artış kaydedilmiş olsa da birim maliyetler ve satış fiyatı beklentilerindeki gerileme ile ihracat siparişlerinde devam eden güçlü seyrin söz konusu yükselişte etkili olduğunu düşünüyoruz. Ancak iç siparişlerin düşeceği yönündeki beklentilerdeki artış ise zayıf yurt içi talebin sürdüğüne işaret ediyor.

Enflasyonist baskıların azalması, faizlerde gerileme ile Fed ve Avrupa Merkez Bankasının düşük faiz politikalarının yurt içinde borçlanma maliyetlerini azaltması açısından önemli gelişmeler olduğunu düşünsek de ABD-Çin arasında artan ticari gerginliğin, jeopolitik ve siyasi risklerin Türk lirası üzerinde yarattığı baskıların tüketim, üretim ve yatırım görünümünü bulanıklaştırmaya devam ettirdiğini düşünüyoruz.

Kısacası ihracat destekli büyümenin meyvelerini yemeye devam ederken hayat pahalılığının giderek artması, iç talepte devam eden daralma ve takipteki alacakların toplam krediler içindeki payının Ağustos ayında %5 seviyesine yükselmesi istihdam piyasasında iyileşme umutlarını söndürüyor.

Dr. Fulya Gürbüz