Etiket: ödemeler dengesi

Haftanın makro-ekonomik gündemi: Merkez bankaları faiz kararları, ödemeler dengesi, dış ticaret endeksleri ve sanayi üretimi

9 Aralık 2019, Pazartesi

Merkez Bankası Aralık ayı beklenti anketi sonuçları açıklanacak. Kasım ayı anketinde yıl sonu TÜFE beklentisi %12,18, Dolar/TL kuru beklentisi 5,91 seviyelerine gerilemiş, cari işlemler dengesi 0,6 milyar dolar, GSYH büyüme beklentisi ise %0,3 seviyelerine yükselmişti.

11 Aralık 2019, Çarşamba

ABD merkez bankası Fed faiz kararını açıklayacak. 30 Ekim tarihli toplantısında Fed politika faiz aralığını 25 baz puan indirimle %1,50-1,75 seviyesine çekmişti. 11 Aralık’ta Fed’in politika faizinde beklemede kalmasını tahmin ediyoruz.

TCMB Ekim ayı ödemeler dengesi verilerini açıklayacak. Eylül ayında cari işlemler fazlası 2,48 milyar dolar seviyesine gerilemişti. Dış ticaret açığında Ekim ayında kaydedilen düşüşe rağmen azalan turizm gelirlerine bağlı olarak cari işlemler fazlasının Ekim ayında azalacağını tahmin ediyoruz.

Ekim ayı ticaret endeksleri açıklanacak. Dış ticaret hacim endeksleri Eylül ayında önceki aya göre artmış, dış ticaret birim endeksleri hafif gerileme kaydetmişti. İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi ise Eylül ayında hafif artış göstermişti.

12 Aralık 2019, Perşembe

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası faiz kararını açıklayacak. Halen 1 haftalık politika faiz oranı %14 seviyesinde (bileşik olarak %15) ve 2 yıllık gösterge tahvilin bileşiği ise %12,2 seviyesinde bulunuyor. 100 baz puanlık faiz indirimi piyasalarda olumsuz bir tepki yaratmayacaktır.

Avrupa Merkez Bankası faiz kararını açıklayacak. Eksi seviyesindeki politika faizinde değişiklik beklemiyoruz.

13 Aralık 2019, Cuma

Ekim ayı sanayi üretimi verisi açıklanacak. Eylül ayında takvim ve mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretimi önceki aya göre %3,2 artış kaydetmişti. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise önceki yılın aynı ayına göre %3,4 büyümüştü. Öncü göstergeler (reel kesim güven endeksi, SAMEKS sanayi endeksi, ticari krediler) sanayi üretiminde Ekim ayında önceki aya göre artışın süreceğine işaret ediyor.

Dr. Fulya Gürbüz

Haftalık makro-ekonomik gündem: Ödemeler dengesi, sanayi üretimi, bütçe, işsizlik oranı ve perakende ticaret

12 Kasım 2019, Salı

Eylül ayı ödemeler dengesi verileri açıklanacak (Ağu-19: 2,6 mlr $, 12-aylık toplam denge: 5,1 mlr $). Eylül ayında mevsimsellikten arındırılmış ihracat önceki aya göre 48 mln $, ithalat ise 771 mln $ azalmış, böylece dış ticaret açığı 1,9 mlr $ seviyesine gerilemişti. Net turizm gelirleri ise Eylül ayında 760 mln $ azaldı. Eylül ayında cari fazlada önceki aya göre hafif bir azalma görebiliriz.

13 Kasım 2019, Çarşamba

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Powell Çarşamba günü ABD Kongresi Ortak Ekonomi Komitesi’ne ve Perşembe günü Bütçe Komitesi’ne sunum yapıp soruları cevaplayacak. Fed, 30 Ekim toplantısında ticaret riski ve düşük enflasyon dinamiklerine bağlı olarak politika faiz hedef aralığını 25 baz puan düşüşle %1,5-1,75 aralığına çekmiş, sonraki toplantı kararlarında ekonomik verilere göre hareket edeceklerini duyurmuştu. Mevcut veriler Fed’in 11 Aralık toplantısında faiz değişikliğine gitmeyeceğine işaret ediyor.

14 Kasım 2019, Perşembe

Eylül ayı sanayi üretimi verileri açıklanacak. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi Ağustos 2019’da yıllık bazda %3,6, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi aylık bazda %2,8 daralmıştı.

15 Kasım 2019, Cuma

Ekim ayı merkezi yönetim bütçe verileri açıklanacak. YEP 2020-2022 tahminlerini dikkate aldığımızda 2019 yılının ilk 9 ayında hem toplam gelir hem de toplam gider hedeflerinin %75’ine ulaşılmış durumda. Yıl sonunda bütçenin 125 milyar TL açık vermesi hedefleniyor. Finansman tarafında ise yılın ilk 9 ayında 199 milyar TL borçlanma gerçekleştirildi. 2019 yılı için 241 milyar TL borçlanma hedefleniyor.

Ağustos dönemi işsizlik verileri açıklanacak. Temmuz döneminde işsizlik oranı %13,9, tarım dışı işsizlik oranı %16,5, genç işsizlik oranı %27,1 seviyelerine yükselmişti.

Eylül ayı perakende ticaret endeksleri açıklanacak. Ağustos ayında mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış perakende satış hacmi aylık bazda binde 3 artışla 108,8 seviyesine yükselmişti.

Eylül ayı özel sektör uzun vade borç stoku açıklanacak. Ağustos ayında stok 1,7 milyar dolar azalışla 196,6 milyar dolar seviyesine gerilemişti. Finansal olmayan özel sektör kuruluşlarının uzun vadeli dış borç stoku ise Ağustos ayında 104,5 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. TCMB Kasım ayı Beklenti Anketi sonuçları açıklanacak. Ekim ayı anketine göre yıl sonu enflasyon tahmini %12,7, yıl sonu ABD doları/TL kuru tahmini 6,047, yıl sonu 12-aylık cari açık beklentisi 852 milyon dolar, yıl sonu GSYH büyüme beklentisi %0,09, 2020 yıl sonu GSYH büyüme beklentisi %%2,96 seviyelerinde bulunuyor.

Dr. Fulya Gürbüz

Cari açık bir önceki yıla göre iyileşse de aylık gelişmeler iç açıcı değil

Mart ayı ödemeler dengesi verilerine göre cari açık 589 milyon dolar olarak gerçekleşti. Önceki aya göre 144 milyon dolar, bir önceki yılın aynı ayına göre 4.145 milyon dolarlık iyileşme var. Böylece 12-aylık cari açık 12,8 milyar dolara geriledi.

Şubat ayında 718 milyon dolar cari işlemler açığı kaydedilmiş, 12-aylık toplam açık 17 milyar dolar seviyesine gerilemişti.

Mart ayında dış ticaret açığı 916 milyon dolar seviyeinde artarken (Şubat: 843 mln$) hizmetler dengesi 1.298 milyon dolara yükseldi. (Şubat: 669 mln$). Seyahat ve taşımacılık hizmetlerindeki artışlar hizmetler dengesindeki aylık 629 milyon TL’lik iyileşmenin kaynağı oldular.

Finans hesabı tarafında ise doğrudan yatırımlardaki azalış ve portföy yatırımlarındaki çıkış Mart ayında da sürdü. Doğrudan yatırımlar Ocak-Mart döneminde 2,28 milyar dolar azalırken 9,25 milyar dolarlık portföy çıkışı yaşandı. 2018 yılında doğrudan yatırımlar toplam 9,4 milyar dolar azalmış, 2,9 milyar dolar portföy yatırımı gerçekleşmişti.

Mart ayında rezerv varlıklar ise 5,7 milyar dolar azalış kaydetti. Ocak-Şubat döneminde toplam 6,4 milyar dolar rezerv varlıklarda artış yaşanmıştı.

Merkez Bankası tarafına baktığımızda haftalık yayınlanan verilere göre net uluslararası rezervler yılbaşından Mayıs ayı başına kadar 4,3 milyar dolar azalarak 25,8 milyar dolar seviyesine geriledi. 2018 yılında net uluslararası rezervler toplam 769 milyon dolar azalma kaydetmişti. ABD ile süregelen S-400 sorunu ve Merkez Bankası rezervlerine yönelik endişeler Türkiye’nin risk primini artırmaya devam ediyor. Türkiye’nin 5-yıl vadeli CDS primleri 10 Mayıs tarihli işlemlerde 490 seviyesine yakın seyretti. Dolar/TL ise Mayıs ayı başından bugüne %2,6, yılbaşına göre %15,7 değer kaybetti. Son 1-yıllık kayıp ise %38,8.

Her ne kadar cari işlemler açığında önceki yıla göre iyileşme yaşansa da küresel ticaretteki yavaşlamaya bağlı olarak ihracat potansiyelimizin artış gösterememesi, doğrudan yatırımı cazip hale getiremememiz ve kısa vadeli yabancı paranın TL’den kaçışı cari açığın finansmanı tarafında sağlıksız bir ortama işaret ediyor. Seyahat gelirlerinin desteğini azımsamıyoruz ancak TL’deki değer kaybının ucuz turizmi cezbettiğini, dolayısıyla gelirde ciddi bir artış yaratamayacağını düşünüyoruz. TİM verilerine göre Nisan ayında ihracatta yaşanan aylık bazda gerileme ve Merkez Bankası rezervlerindeki düşüş cari denge için umut vermiyor.

Dr. Fulya Gürbüz

İç talepte daralma, ihracat ve turizm cari açığı aşağı çekiyor

İç talepte daralmanın etkilerini cari işlemler dengesinde görmeye devam ediyoruz. 

Cari işlemler hesabı 2018 yılı Ekim ayında da 2 ,77 milyar dolar fazla vererek 12-aylık cari açığı 39,4 milyar dolar seviyesine çekti. 

İhracat ve turizm sektörü büyümeyi desteklerken, ithalat daralması dış ticaret açığını dolayısıyla da cari işlemler açığını aşağı çekiyor.

Kasım ve Aralık ayı makro-ekonomik verilerini dikkate aldığımızda benzer seyrin yılsonunda cari açığı 30 milyar dolar altına çekme ihtimali yüksek. 

Cari işlemler dengesi Eylül ayında da fazla verdi, 12-aylık cari açık toplamı 46 milyar dolara geriledi

Ağustos 2018’de 2,59 milyar dolar fazla veren cari işlemler dengesi Eylül ayında da 1,83 milyar dolar fazla verdi ve 12-aylık cari işlemler açığı toplamı 46,06 milyar dolara geriledi.

Eylül ayında devam eden dış ticaret açığındaki gerileme ve turizm gelirlerindeki artış cari dengenin iyileşmesinde etkili oldu.

İç talep kaynaklı daralmanın ithalat hacmini Ağustos ve Eylül aylarında ortalama %20 daraltması, ihracatın ise ortalama %8 artması dış ticaret açığındaki gerilemenin ana sebepleri.

Ekim ayında talep bileşenlerine baktığımızda tüketim göstergelerinin (tüketici kredileri, kredi kartları, elektrik tüketimi) zayıflamaya devam ettiğini, ihracat tarafında ise güçlü performansın korunduğunu görüyoruz.  Dolayısıyla cari işlemler dengesinin Ekim ayında da fazla vermesi olası. İç talep şimdilik zayıf ancak güçlenmesi halinde cari dengenin zayıflayacağı gerçeğini de unutmayalım. Bu sebeple yine tekrarlayalım: katma değeri yüksek teknolojik ürünlerin geliştirilmesi, üretimi ve ihracatı ekonomik dengeler açısından hayati önem taşıyor.

Finansman tarafında, banka ve Genel Hükümet dışındaki sektörlerin yurtdışından kredi kullanımına devam edebilmesi finansman olanağının sürdürülebilmesi açısından önemli olduğunu düşünüyoruz.

TCMB’nin Beklenti Anketi’ne göre 2018 sonu cari işlemler açığı beklentisi 40,7 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Haftanın önemli verisi ödemeler dengesi olacak

11 Ekim Perşembe günü Ağustos ayı ödemeler dengesi verileri açıklanacak.

Temmuz ayında 12-aylık toplam cari işlemler dengesi Haziran ayına göre 2,96 milyar dolar azalarak 54,56 milyar dolara gerilemişti.

Detaylarda enerji dengesinde kötüleşme sürerken enerji ve altın dışı dengede iyileşme olduğunu görmüştük. Bunda daralan talebe bağlı olarak düşen ithalat hacminin etkisi var.

Dış ticaret açığının 80,27 milyar dolar seviyesine gerilediği Ağustos ayında 12-aylık cari açığın 52 milyar dolar seviyesine gerilemesini bekliyoruz.

Merkez Bankası Beklenti Anketi’ne göre yıl sonu cari açık beklentisi 49,7 milyar dolar.