Etiket: para politikası

Fed iki günlük toplantısına bugün başlıyor

ABD Merkez Bankası Fed, bugün iki günlük para politikası toplantısına başlıyor. Faiz kararı yarın toplantı bitiminde açıklanacak. Faiz kararında sabırlı olacaklarını vurgulayan Fed faiz değiştirmeyecek. Çünkü Fed’in temel aldığı enflasyon üzerindeki baskılar azalırken, istihdam piyasasında ise ücret artışlarında soluklanma var:

. Fed’in faiz politikasında baz aldığı çekirdek kişisel tüketim harcamaları endeksi (PCE) Şubat 2019’da bir önceki yılın aynı ayına göre %1,7’lik artış kaydetmişken Mart ayında %1,6’lik artış kaydedildi. Bir önceki aya göre ise endeks yatay kaldı. Fed çekirdek PCE değerinde yıllık %2’lik artışı hedefliyor. Temmuz 2017’de %2,04 seviyesine yükselen çekirdek PCE başladığı düşüş eğilimini Ocak 2019 ile birlikte hızlandırdı.

. Fed’in faiz politikasında dikkate aldığı bir diğer gösterge de işsizlik verileri. Mart ayında işsizlik oranı %3,8 seviyesinde kalmaya devam etti. Fed işsizlik oranında %4 ve aşağısını hedefliyor. İşsizlik Oranı Mart 2018’den bu yana %4 seviyesinin altında ortalama %3,84 seviyesinde bulunuyor.

Evet, ABD’de istihdam piyasası son 1 yıldır gücünü koruyor ancak 2017 yılında hızlanmaya başlayan ortalama saatlik kazançlar aşağıdaki grafkte de görüleceği gibi 2019 yılının ilk çeyreğinde yataya yakın seyretmeye başladı. Diğer bir deyişle ücret artışlarının enflasyon üzerindeki baskısında azalma var. Devamlılığı takip edilmeli.

Nisan ayı istihdam verileri 3 Mayıs Cuma günü açıklanacak. Dolayısıyla Fed para politikası değerlendirmesinde Nisan ayı gelişmeleri dikkate alınmamış olacak.

Dr. Fulya Gürbüz

Merkez Bankası sıkı duruşunu koruyacak, faiz indirimleri ise kapıda

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, beklentilere paralel olarak, 25 Nisan tarihli toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %24 düzeyinde sabit tuttu. Merkez Bankası toplantı sonrasında faiz oranlarına ilişkin basın duyurusunda şu noktalara değindi:

“Son dönemde açıklanan veriler ekonomideki dengelenme eğiliminin devam ettiğini göstermektedir. Dış talep nispeten gücünü korurken finansal koşullardaki sıkılığın da etkisiyle iktisadi faaliyet yavaş bir seyir izlemektedir. Cari dengedeki iyileşme eğiliminin sürmesi beklenmektedir.”

1Ç2019’da ihracat ve ithalatta yukarı yönlü bir eğilim var ancak 2018 ortalamasının hayli gerisinde. Bu da iç talepteki daralmayı teyit ediyor. İhracat ise 2018 yılının aynı dönemine göre %3’lük artışa işaret ediyor. Bu sebeple cari açık düşüş eğilimini koruyor.

“İç talep gelişmelerine bağlı olarak enflasyon göstergelerinde bir miktar iyileşme gözlenmektedir. Bununla birlikte, gıda fiyatları ve ithal girdi maliyetlerindeki artışlar ile enflasyon beklentilerindeki yüksek seyir fiyat istikrarına yönelik risklerin devam ettiğini göstermektedir. Bu çerçevede Kurul, enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar sıkı parasal duruşun korunmasına karar vermiştir.”

Merkez Bankasının temel amacı fiyat istikrarını korumaktır. TL’de değer kaybı ve gıda fiyatlarındaki önlenemeyen artış enflasyon üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiği sürece Merkez Bankası sıkı para politikasını koruyacak ki toplantı öncesinde bu vurguyu görmek istemiştik. Şimdi önemli olan “belirgin iyileşme”nin zamanı ve süresi. Yaz ayları Banka’nın elini rahatlatabilir ancak üretim maliyetleri üzerinde baskı oluşturan TL’deki değer kaybının sönmesi için siyasi gerilimlerin (seçimlerin yenilenmesi, S-400, ABD’nin Türkiye’ye yaptırım muafiyetini 1 Mayıs’tan itibaren kaldıracak olması) azalması, Merkez Bankasının rezervlerini güçlendirmesi ve Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın Yapısal Dönüşüm Adımları 2019 programında yer alan takvime bağlı kalarak doyurucu reform adımlarını atması gerekiyor.

“Merkez Bankası fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki bütün araçları kullanmaya devam edecektir. Enflasyon görünümünü etkileyen unsurlardaki gelişmeler yakından izlenerek, parasal duruş enflasyonu hedeflenen patika ile uyumlu seviyelerde tutacak şekilde belirlenecektir.”

Yeni Ekonomi Programı’nda 2019 ve 2020 sonu enflasyon hedefleri sırasıyla %15,9 ve %9,8 seviyelerinde bulunuyor. Patika enflasyonda düşüşü gösteriyor ki TCMB Beklenti Anketi’nde de piyasa profesyonellerinin tahminleri sırasıyla %16 ve %12 seviyelerinde bulunuyor. Dolayısıyla basın bülteninden anladığımız Merkez Bankası para musluklarını kısarak sıkı para politikasını sürdürecek ve patikaya uyum adına faiz indirmeye başlayacak. TCMB’nin 2019 yılı için toplantı tarihleri: 12 Haziran, 25 Temmuz, 12 Eylül, 24 Ekim ve 12 Aralık.

Evet, Merkez Bankası Haziran ayı ile birlikte faiz indirmeye başlayabilir ancak TL’de dalgalanmaların süreceği ihtimalini göz ardı etmemek gerekiyor.

Bir önceki paragraf değerlendirmemizde yer alan şartların sağlanması elbette en iyi senaryo ancak ABD’de 2020 seçim hazırlıklarına başlanması Başkan Trump’ın sert söylemlerinin ve politikalarının süreceği anlamına geliyor.

Piyasa beklentisi yıl sonuna kadar en fazla 400 baz puan indirim olacağı yönünde.

Dr. Fulya Gürbüz

İç ve dış siyasi risk ekonomiyi aşağı çekiyor

Reel kesim güven endeksi (RKGE) verilerine göre Nisan ayında iç talepte gerileme sürüyor. Perakende ticaret sektörü güven endeksindeki düşüş iç talepteki gerilemeyi teyit etti. Gelecek üç ayda iç talepteki zayıflığın sürmesi bekleniyor. Üretim hacmini ise ihracat siparişleri destekliyor.

Takvim ve mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretimi verileri ise 2019 yılının ilk iki ayında üretimin bir önceki aya göre arttığını göstermişti. RKGE verileri reel sektörde üretimin 2019 yılı Mart ve Nisan aylarında da bir önceki aya göre artışını koruyacağını gösteriyor. Sermaye yatırımlarında Nisan ayında zayıflamaya bağlı olarak istihdam piyasasında zayıf seyrin devam edeceğini söyleyebiliriz. Üretici fiyatlarındaki artış beklentisi de Nisan ayında devam etti, TL’de yaşanan son değer kaybı Mayıs ayında da benzer bir sonucu ortaya koyacak. Ek olarak TL’deki değer kaybına rağmen Türk ihraç mallarının Avrupa Birliği ülkeleri genelinde rekabet gücünün azaldığı değerlendirmeleri dikkat çekici.

TCMB Nisan ayı Beklenti Anketi’nde ise katılımcıların GSYH’deki zayıflama beklentilerine bağlı olarak cari açıkta gerilemenin sürmesi bekleniyor. TL’de devam eden değer kaybı hem enflasyon hem de cari açık üzerinde baskı oluşturacaktır. Gelecek hafta rezervleri konusunda TCMB bir açıklama yapacağını duyurdu. TCMB’nin bugünkü toplantı öncesinde veya toplantının ardından bu konuya açıklık getirmesini tercih ederdik.

Dönelim mevcut konjonktürün TCMB üzerinde olası etkisine…

Her ne kadar mevcut veriler yılın ilk çeyreğinde kısmi iyileşme gösterse de İran’dan petrol almamızdan dolayı ABD’nin 1 Mayıs’ta Türkiye’ye yönelik yaptırım muafiyetini kaldıracak olması, S-400 sorunu, TCMB rezervlerine ilişkin endişeler ve İstanbul seçimlerine ilişkin belirsizlikler sebebiyle TL’de devam eden değer kaybına istinaden TCMB’nin bugünkü toplantısında faiz değişikliğine gitmemesini ve sıkı para politikası vurgusunu tekrarlamasını bekliyoruz.

TCMB’nin 2019’un geri kalanındaki toplantı tarihleri: 12 Haziran, 25 Temmuz, 12 Eylül, 24 Ekim ve 12 Aralık. ABD merkez bankası Fed’in faiz artırmayacak olması, yaz ayları ile birlikte turizm gelirlerindeki artış ve enflasyonda nefes alma fırsatı yakalamamız halinde TCMB’nin 25 Temmuz toplantısında faizde indirim yapma ihtimali var.

Dr. Fulya Gürbüz

Fed güvercine döndü

Fed 20-21 Mart tarihli para politikası toplantısında faiz değişikliğine gitmedi ve politika faiz aralığını %2,25-2,50 aralığında bıraktı.

Toplantı sonrası yayınlanan basın duyurusuna göre;

. İstihdam piyasası güçlü ancak ekonomik büyümede yavaşlama var.

. İlk çeyrek göstergeleri hanehalkı harcamaları ve şirketlerin sabit yatırımlarında yavaşlamaya işaret ediyor.

. Düşük enerji fiyatlarına bağlı olarak enflasyon yıllık bazda geriledi. Çekirdek enflasyon %2 seviyesine yakın.

. Küresel ekonomi ve finansal gelişmeler ile azalan enflasyon baskıları ışığında, Komite faiz politikası konusunda sabırlı kalacak.

. Mayıs 2019’dan geçerli olmak üzere Fed bünyesindeki Hazine tahvil stoğu azaltımını aylık 30 milyar dolardan 15 milyar dolara düşürerek Eylül 2019’da bilanço azaltımını tamamlamayı planlıyor.

Fed söz konusu verilere dayanarak;

. 2019 ve 2020 yılları için GSYH tahminlerini sırasıyla %2,3’ten %2,1’e ve %2’den %1,9 düşürdü, 2021 yılı için büyüme beklentisini %1,8 olarak bıraktı.

. Kişisel tüketim harcamaları (PCE) enflasyonu 2019, 2020 ve 2021 yılları için beklentilerini 0,1 yüzde puan düşürerek sırasıyla %1,8, %2 ve %2 seviyelerine çekti. Çekirdek PCE hedefini %2 olarak korudu.

. İşsizlik oranı beklentilerini 2019, 2020 ve 2021 yılları için sırasıyla 0,2 yüzde puan, 0,2 yüzde puan ve 0,1 yüzde puan artırarak %3,7, %3,8 ve %3,9 seviyelerine yükseltti.

. Aralık ayı toplantısında Fed 2019 yılı için iki faiz artırım öngörmüştü. Mart toplantısında faiz değişikliği öngörülmezken 2020 yılında bir faiz artırımı tahmin ediliyor.

Avrupa ve Çin ekonomileri yavaşlarken Fed’in küresel ekonomik gelişmelere yönelik temkinli tutumu ve enflasyonda yumuşama eğilimine paralel olarak “sabırlı” politikasını sürdürmesi yatırımcıların rotasını gelişen ekonomilerden gelişmekte olan ekonomilere yönlendirecektir. Türkiye bu akımdan olumlu etkilenecektir. Nitekim 5,50 seviyesine yaklaşan Dolar-TL kuru Fed kararı sonrasında 5,42 seviyelerine çekildi ancak bütçede faiz dışı harcamalarda artış ve yüksek özel sektör borcu TL ve faizi baskı altında tutuyor. ABD ve AB ile ikili ilişkilerin olumlu seyretmesi, 31 Mart yerel seçimleri sonrasında yapısal reformlarda hızlanma Türkiye’nin yeni fon dalgasından önemli oranda pay almasında etkili olacaktır. Aksi halde kısa vadeli fon akışları TL ve faizleri sert dalgalanmalara maruz bırakabilir.

Dr. Fulya Gürbüz

Fed faiz kararını açıklayacak

Toplantıdan faiz değişikliği gelmeyecek. Takip edeceğimiz Fed Başkanı Powell’in toplantı sonrası yapacağı basın toplantısı.

Başkan Powell en son 11 Mart tarihinde yaptığı bir konuşmada ekonominin genel olarak gücünü koruduğu ifadesine yer verdi. 2008 finansal krizin ardından düşük ve orta gelir grubu hanehalkının diğerlerine göre çabuk ve tam olarak iyileşmediğini ifade etti.

Para politikasıyla ilgili ipucu aradığımda konuşmanın detayında bir ayrıntı yakalayamasam da ABD ekonomisi “güçlü” ifadesinin tekrarlanması faizde indirim olmayacağının kanıtı. Ancak yavaşlama sinyalleri var. 2018 yılı 4. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre GSYH yıllık %2,6 büyüme ile beklentilerden yukarı açıklandı, 3. çeyrek büyümesi %3,4 idi. Ekonomik aktivitede yavaşlama var ve 2019 yılının ilk iki ayında da bu yavaşlamanın sinyalleri geliyor: Tüketici enflasyonu gıda ve benzin fiyatlarına bağlı olarak %1,5’e geriledi. Öte yandan Şubat ayında işsizlik oranı %3,8 dip seviyesine geriledi. Yani istihdam piyasası güçlü, ama enflasyon ve üretim dinamiklerinde zayıflama var.

Bugünkü basın toplantısında faiz 2019 yılı faiz kararı öngörüsü, varlık alımlarının durum, küresel ekonomi ve 2020 yılı ekonomisine yönelik beklentiler konusunda ipuçları arayacağız.

Fed bugünkü toplantısında politika faiz aralığını %2,25-2,5 seviyesinde tutacak ancak bundan sonrasında tartışacağımız konu ABD ekonomisinin ne hızla yavaşlayacağı olacak. IMF’nin 2019 ve 2020 ABD için büyüme tahmini sırasıyla %2,5 ve %1,8 iken OECD’nin tahmini sırasıyla %2,6 ve %2,2. CNBC’nin Mart tarihli Fed Anketi‘ne göre ise piyasa profesyonelleri ABD ekonomisinin 2019 ve 2020 yıllarında sırasıyla %2,3 ve %2 büyüyeceğini, 43 katılımcının %60’ı 2019 yılında 1 faiz artırımı beklerken %33’ü 1 faiz indirimi bekliyor.

Dr. Fulya Gürbüz

Haftanın başlığı: Fed faiz kararı

ABD Merkez Bankası (FED) 19-20 Mart tarihlerinde Mart ayı para politikası toplantısını gerçekleştirecek. Faiz kararını çarşamba günü açıklayacak olan Fed’den faiz değişikliği beklemiyoruz.

3Ç2018’de bir önceki çeyreğe göre yıllık bazda %3,4 büyüyen ABD ekonomisi 4Ç2018’de beklentilerden yukarıda %2,6 büyüme kaydetti. Böylece 2017’de %2,5 büyümenin ardından ABD ekonomisi 2018 genelinde ortalama %3,1 büyüme kaydetmiş oldu.

Ocak ve Şubat aylarına ilişkin verilere baktığımızda,

. İşsizlik oranı Şubat ayında %3,8 seviyesine geriledi (Fed’in para politikasında işsizlik oranı hedefi %4).

. Ortalama saatlik kazançlar Şubat ayında yıllık %3,4 seviyesine yükseldi.

. Fed’in baz aldığı çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat edeksi (PCE) ise Aralık 2018’de Kasım ayına göre değişiklik göstermeyerek %1,9 yükseldi (Fed’in para politikasında çekirdek PCE hedefi %2).

. Tüketici enflasyonu Şubat benzin ve tekstilde gerilemeye paralel olarak ayında yıllık %1,5 seviyesine geriledi.

. İmalat sektöründe Şubat ayında zayıflama görülse de büyümeyi sürdürdü, hizmet sektörü Ocak ayına göre güçlü bir sıçrama yaptı.

. Ocak ayında devlet harcamaları arttı.

. Perakende satışlar Ocak ayında yükseldi.

Öncü göstergeler ABD ekonomisinin 2019 yılına güçlü girdiğini gösterdi. ABD-Çin ticaret anlaşmasının netlik kazanmaması ve Fed’in küresel zayıflığı başlıca risk olarak değerlendirmesini dikkate aldığımızda bu toplantıda beklemede kalacağını düşünüyoruz.

Fed, bir sonraki faiz kararını 1 Mayıs’ta açıklayacak.

Dr. Fulya Gürbüz

Merkez Bankası temkinli kaldı, faizi değiştirmedi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bugün gerçekleştirdiği para politikası toplantısında bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı olan politika faizini %24 seviyesinde sabit tuttu.

Fiyat baskıları ve belirsizliklere bağlı olarak faiz değişikliği beklemiyorduk.

TCMB’nin faiz değişikliğine gitmeme sebeplerini ve ilgili yorumlarımızı sıralayalım:

“Son dönemde açıklanan veriler ekonomideki dengelenme eğiliminin belirginleştiğini göstermektedir. Dış talep nispeten gücünü korurken finansal koşullardaki sıkılığın da etkisiyle iktisadi faaliyet yavaş bir seyir izlemektedir. Cari dengedeki iyileşme eğiliminin sürmesi beklenmektedir.”

İç talepte daralma, ihracat hacminde ve turizm gelirlerinde artış 12-aylık cari açığın Aralık 2018’de 27,6 milyar gerilemesine sebep oldu. TL’deki değer kaybı ihraç ürünlerimizin rekabetçi konumunu güçlendirdi. TİM verilerine göre Ocak ayında hafif gerileyen ihracat Şubat ayında bir miktar arttı. İthalattaki düşüşün devam etmesiyle birlikte ilk çeyrekte cari işlemler dengesinde iyileşme sürecek. Ancak, olası bir talep artışı ithalatı tetikleyeceğinden söz konusu gelişmeyi “dengelenme” değil “şimdilik nefes aldırıcı” olarak değerlendiriyoruz.

“İthal girdi maliyetleri ve iç talep gelişmelerine bağlı olarak enflasyon göstergelerinde bir miktar iyileşme gözlenmektedir. Bununla birlikte, fiyat istikrarına yönelik riskler devam etmektedir. Bu çerçevede Kurul, enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar sıkı parasal duruşun korunmasına karar vermiştir.”

Tüm önlemlere rağmen Şubat ayında gıda enflasyonu yıllık %29,3 artış kaydetti, tüketici fiyat enflasyonundaki (TÜFE) artış %19,7 oldu. Üretici fiyatları (yurt içi ÜFE) ise %29,3 arttı. Emtia fiyatları, TL’deki değer kaybı ve yapısal sorunlar enflasyonda sürdürülebilir iyileşmenin önünde engel.

31 Mart yerel seçimlerin ardından TCMB ilk toplantısını 25 Nisan’da yapacak. Reuters anketine göre katılımcılar TCMB’nin yıl sonuna kadar toplam 200 baz puan ile 900 baz puan arasında (medyan 500 baz puan) indirim yapacağını tahmin ediyorlar.

Şubat ayı küresel PMI verileri hem girdi maliyetlerinde hem de çıktı fiyatlarında artışa işaret ediyor. Türkiye’de düşük talebin etkisiyle çıktı fiyatlarında kısmen yavaşlama oldu. Seçim sonrasındaki tablonun sonucuna, yurt içi ve yurt dışı talep koşullarına bağlı olarak enflasyonun yönü de belli olacak.

Mevcut şartlarda TCMB’nin Haziran ayı ile birlikte indirime gitmesini ve kademeli olarak yıl sonuna kadar toplamda 500 baz puanlık indirim yapmasını öngörüyoruz.

TCMB’nin 2019 yılı sonuna kadar toplantı takvimi şöyle: 25 Nisan, 12 Haziran, 25 Temmuz, 12 Eylül, 24 Ekim ve 12 Aralık.

Dr. Fulya Gürbüz

TL için kritik hafta: TCMB faiz kararını açıklayacak

4 Mart 2019, Pazartesi

Şubat ayı enflasyon verileri açıklanacak. TÜFE Ocak ayında %20,35, yurt içi ÜFE ise %33,64 seviyesinde bulunuyor. Şubat ayı imalat sektörü PMI verileri hem girdi maliyetlerinde hem de çıktı fiyatlarında sınırlı bir artış olduğuna işaret etmişti. Devam eden talep daralmasına istinaden TÜFE’de %20 seviyesinin korunacağını tahmin ediyoruz.

6 Mart 2019, Çarşamba

TCMB faiz kararını açıklayacak. TL’deki değer kaybına ek olarak enflasyonist baskıların devam etmesi sebebiyle TCMB’den faiz değişikliği beklemiyoruz. Bankalara kredi faiz oranlarını düşürme ve kredi musluklarını açma baskıları geçen hafta TL’de değer kaybı getirdi. TCMB’nin olası bir faiz indirme hamlesi TL’de satışı hızlandıracaktır.

7 Mart 2019, Perşembe

Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararını açıklayacak. Şubat ayı imalat sektörü PMI verileri Euro Bölgesi’nde Almanya ve İtalya’da üretim daralmasına işaret ederken girdi maliyetleri ve çıktı fiyat artışlarında yavaşlama var. Nitekim Şubat ayında enflasyonun Ocak’taki %1,4 seviyesinden %1,5 seviyesine yükselmesi bekleniyor. Brexit ve otomotiv sektörüne yönelik devam eden belirsizlikleri de dikkate aldığımızda AMB’den faiz değişikliği beklemiyoruz.

8 Mart 2019, Cuma

ABD’de Şubat ayı işgücü istatistikleri yayınlanacak. Ocak ayında %4’e yükselen işsizlik oranının Şubat ayında tekrar %3,9’a gerilemesi bekleniyor. Şubat ayı imalat sektörü PMI verileri istihdamda hızlanmaya işaret etti.

Dr. Fulya Gürbüz

Fed Başkanı Powell: “Fed bilançosu kademeli olarak küçülmeye devam edecek”

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell dün ABD Kongre’sine ilk yarıyıl para politikası raporunu sundu. Powell faiz artırımları için ön koşulun Fed’in iki temel hedefi olan maksimum istihdam ve %2’lik enflasyon seviyesine ulaşmak olduğunu, bu sebeple veri bazlı para politikasını sürdüreceklerini, paralelinde 4,1 trilyon büyüklüğündeki Fed bilançosunun kademeli olarak azaltılmaya devam edeceğini söyledi. Konuşmasından satır başlarına bakarsak;

. ABD ekonomisi 2018 yılında tüketici harcamaları ve özel sektör yatırımlarındaki artışın önderliğinde %3’e çok yakın bir büyüme kaydetti (2017: %2,5). İstihdam ve ücretlerdeki artış, hanehalkı ve özel sektörün güven algısındaki iyileşme ve mali politikalar büyümeyi destekledi.

. Harcama tarafı gücünü korumakla birlikte kısmi hükumet kapanmalarına bağlı olarak son aylarda ekonomik verilerde yavaşlama var kapanmaların yarattığı olumsuz etki önümüzdeki birkaç ayda yok olacak.

. İstihdam piyasası gücünü koruyor, ücret artışları halen sürüyor. Düşük vasıflı çalışanların ücretlerinde güçlü artış var. Bununla birlikte Afrika ve Latin kökenli Amerikalıların işsizlik oranı beyaz ve Asya kökenli Amerikalıların çok üzerindeyken kentsel ve kırsal bölgeler arasındaki istihdam eşitsizliği son 10 yıldır artıyor.

. Düşük enerji fiyatlarına bağlı olarak yıllık kişisel tüketim harcamaları enflasyonunun (PCE) Aralık 2018’de %1,7 olması tahmin ediliyor. Gıda ve enerji hariç çekirdek PCE ise %2’lik hedefin hemen altında %1,9 seviyesinde.

. Ekonomik aktivite 2018 yılına göre yavaşlasa da gücünü koruyor.

. Geçen yıl sonunda finansal piyasalarda dalgalanmalar artarken finansal koşullar büyümeyi geçen yılın başlarına göre daha az destekledi. Özellikle Çin ve Avrupa ekonomilerinde yavaşlama var. Brexit ve ticaret müzakereleri yakından takip ediliyor.

. Uzun vadede karşı karşıya kalınacak zorluklar var. Üretkenlik artışı azalıyor, çalışabilecek yaştaki kadın ve erkeklerin istihdama katılımı 25 yıl öncesine göre daha düşük. Düşük gelir grubundaki aileler arasında ekonomik olarak yükselme kabiliyeti düşük olanlar mevcut. Hükumet borcu sürdürülemez noktada.

. Para politikasına yönelik veri bazlı yaklaşım devam edecek.

. Fed tarafından tutulan devlet tahvilleri ve kamusal menkul kıymetler kademeli olarak azaltılarak Fed bilançosu küçülmeye devam edecek. Fed bilançosunun büyüklüğü şu anda 4,1 trilyon dolar seviyesinde ki bu değer 2014 yılındaki zirvesinden 1,2 trilyon dolar daha az.

. Uzun vadede bilançonun büyüklüğü döviz ve banka rezervleri gibi Federal Rezerv yükümlülüklerine olan talep ile belirlenecek.

Dr. Fulya Gürbüz

Üretim maliyetlerindeki yüksek seyir tüketici fiyatlarında aşağı yönü sınırlıyor

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Ocak 2019’da aylık %1,06, yıllık %20,35 artış kaydetti; çekirdek enflasyon aylık %0,18’lik artışla yıllık %19,55 değerini aldı.

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) Ocak 2019’da aylık %0,45, yıllık %32,93 artış kaydetti.

Gıda, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın fiyat değişiklikleri dikkate alınmayan çekirdek enflasyonun manşet TÜFE’nin altında kalması olumlu olsa da gıda fiyatlarının enflasyon üzerinde baskı oluşturmaya devam etmesi enflasyonla mücadelede etkili çözümlerin ortaya konmadığını gösteriyor.

Küresel olarak bakıldığında Ocak ayı küresel imalat sektörü PMI verileri girdi maliyetlerinin yavaş hızla da olsa artmaya devam ettiğini, çıktı fiyatlarında ise daha hızlı bir artış yaşandığını göstermişti. Fiyatlarda artış eğiliminin korunduğunu görüyoruz. Nitekim yurt içi üretici fiyatlarında gerileyen ham petrol fiyatları girdi maliyetleri üzerindeki baskıyı azaltırken gıda, bilgisayarlar ile elektronik ve optik ürünler, elektrikli teçhizat, makine ve ekipmanlar, motorlu kara taşıtları, treyler ve mobilya üretim fiyatlarında artış kaydedildi. En büyük ihracat pazarımız olan otomotiv sektöründe maliyetlerin artması vergi indirimleri ile yurt içi tüketiciye yansıtılmamaya çalışılsa da üretim fiyatlarındaki yüksek seyir tüketici fiyatlarının aşağı gelmesini de engelliyor.

Küresel PMI verileri üretim beklentisinde artış öngörüyor. Gerçekleşmesi halinde fiyatlar genel seviyesinde başta enerji enerji fiyatları olmak üzere baskı göreceğimiz açık. Ancak mevcut görünüm 2019 yılı ilk çeyreğinde enflasyonist baskının artmayacağına işaret ediyor.

Şartların aynı kalması varsayımıyla, Fed’in uzun süre faiz artırmayacak olması, TCMB’nin de sıkı para politikasını korumasının da etkisiyle Dolar-TL’nin Mart ayı sonuna kadar 5,10-5,30 arasında kalmaya devam edeceğini tahmin ediyoruz.

Dr. Fulya Gürbüz