Etiket: sipariş

Avrupa’daki zayıflık Türkiye’de yeni ihracat siparişlerini zayıflattı

Türkiye’de imalat sanayi PMI endeksi Mart 2019’da aylık 0,8 puan artışla 47,2 seviyesine yükseldi.

. Üretimde Temmuz 2018’den beri en ılımlı yavaşlama gözlendi,

. İstihdamdaki düşüş hız kesti,

. Zorlu talep koşullarının yansıması olarak yeni siparişler hem iç hem de dış pazarlarda hız kesti,

. Türk lirasındaki zayıflamaya bağlı olarak girdi maliyetleri arttı, nihai ürün fiyatları üst üste ikinci ay arttı ve artış Şubat ayına göre ivme kazandı.

Endeksin 50,0 değerinin üzerinde ölçülen tüm rakamlar sektörde genel anlamda iyileşmeye, altındaki değerler ise daralmaya işaret ediyor.

PMI endeksi Eylül 2018’de 42,7 ile 2008 krizinden sonraki en düşük seviyesini kaydetmiş, sonrasında yükselme eğilimini ortaya koymuştu; 2019’un ilk üç ayında ise endeks yükselişini sürdürdü. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi Ocak 2019’da bir önceki aya göre %1 artış kaydetmişti. Şubat ve Mart aylarında imalat sektöründeki iyileşmenin sürmesi sanayi üretimi için olumlu bir gelişme. Ancak özel sektör yatırımlarındaki toparlanmaya rağmen talep tarafındaki zayıflıkları dikkate aldığımızda 2019 yılı ilk çeyreğinde sanayi üretiminde bir önceki çeyreğe göre dikkate değer bir hızlanma işareti görmüyoruz.

Dr. Fulya Gürbüz

Türkiye’de imalat sektöründe daralma Aralık ayında sürdü, çıktı fiyatları düştü

Markit verilerine göre Türkiye’de imalat sektörü PMI endeksi Aralık 208’de bir önceki aya göre 0,5 puan azalışla 44,2 seviyesine geriledi. Nisan 2018’den bu yana endeks, sektörde daralma olduğu anlamına gelen, 50 seviyesinin altında performans gösteriyor.

Aralık ayı verilerine göre;

. Üretim ve yeni siparişlerdeki yavaşlama Kasım ayına göre hafifledi,

. İhracat siparişlerinde zayıflama toplam siparişlere göre daha ılımlı oldu,

. Satın alımlar yavaşladı,

. Kurdaki istikrarlı seyrin etkisiyle gerileyen girdi maliyetlerine bağlı olarak çıktı fiyatları Eylül 2016’dan bu yana en zayıf artışını kaydetti ki son üç aydır girdi fiyat enflasyonu düşüyor,

. Maliyet enflasyonundaki hafifleme imalatçıların müşterilerine indirim olarak yansımasına olanak sağladı ve çıktı fiyatları son 6,5 yılda ilk kez düşüş kaydetti,

. İstihdam azalmaya devam etti.

Söz konusu gelişmeler ihracat performansının korunduğuna ancak iç talepte zayıflamanın sürdüğünü gösteriyor. Diğer bir deyişle ekonomik aktivitede durgunluk Aralık ayı PMI verileriyle desteklenmiş oldu. 4. çeyrekte GSYH’nin bir önceki çeyreğe göre %1,5-2,0 aralığında daralması öngörülüyor.

Çin imalat sektörü Aralık ayında daralma bölgesine geriledi

Çin’de imalat sektörü Caixin PMI endeksi Mayıs 2017’den bu yana ilk kez Aralık 2018’de 50 seviyesinin altına gerileyerek sektörde daralmaya işaret etti. Çin’de 430 sanayi şirketini kapsayan endeks Aralık ayında 50,1 piyasa beklentisine karşılık 49,7 seviyesine geriledi. Endeksin 50 seviyesinin altındaki değerler sektörde daralmanın yaşandığını gösteriyor.

Sektörde daralmanın başlıca unsurları

. Yeni siparişlerin Haziran 2016’dan bu yana ilk kez azalması,

. Yeni ihracat siparişlerinin son dokuz aylık düşüşünü sürdürmesi,

. İç talebin daralması ve

. Zayıflayan istihdam oldu.

Sektörde olumlu gelişmeler ise şöyle sıralandı:

. Üretim miktarı Ekim ve Kasım aylarında düşmesinin ardından Aralık ayında yükseldi,

. Satın alımlar arttı,

. İş güveni ılımlı da olsa son üç ayın en yükseğine çıktı.

Fiyat tarafında ise zayıflayan emtia fiyatları ve düşen petrol fiyatlarına bağlı olarak girdi fiyatlarının son Mayıs 2017’den bu yana en düşük seviyesine gerilemesi şirketleri Kasım ayındakine benzer olarak çıktı fiyatlarında indirime gitmeye yöneltti.

İmalat sektöründeki zayıflama ABD ile Çin arasında devam eden ticaret anlaşmazlığının olumsuz sonuçları olarak karşımıza çıkıyor. Fiyat seviyelerinde gerileme şirket karlılıkları üzerinde baskı oluşturması tehlikesini ortaya koyuyor. Ek olarak diğer Asya ekonomilerine ait Aralık ayı imalat sektörü PMI verileri de ABD-Çin anlaşmazlığından olumsuz etkilenmeye devam ettiklerini gösterdi.

ABD-Çin arasındaki Aralık ayında ABD-Çin ateşkesine yönelik ikili çalışmalarda ABD’den soya fasulyesi ithalatı dışında önemli bir gelişme yaşanmadı. Ateşkes, Şubat ayı sonunda sonlanacak.

Azalan fiyat baskısı küresel ticarette rekabeti zorluyor

Endonezya, Filipinler, Malezya, Myanmar, Singapur, Tayland ve Vietnam imalat sektörü PMI endekslerini baz alan Nikkei Asya imalat sektörü PMI endeksi Aralık ayında bir önceki aya göre 0,1 puan azalışla 50,3 seviyesine geriledi. Genel olarak bakıldığında;

. İç talepte yaşanan artış üretimde ılımlı bir artışı getirdi,

. Başta petrol fiyatları olmak üzere hammadde fiyatlarında yaşanan düşüşe bağlı olarak girdi fiyatlarındaki baskının azalması çıktı fiyatlarında daha düşük oranlı artışları getirdi,

. Fiyat seviyelerindeki yumuşama ülkelerin dış ticarette daha sert bir ortamla mücadele etmelerine

. Özellikle ABD-Çin arasındaki ticaret anlaşmazlığına bağlı olarak küresel talepte yaşanan gerileme ile ihracat siparişleri son beş aylık düşüşünü sürdürdü,

. İç talepte canlanma istihdama olumlu yansıdı.

ABD’de imalat sektörü Ekim ayında artan siparişlerin etkisiyle büyümeyi sürdürdü

ABD’de mevsimsellikten arındırılmış IHS Markit imalat sektörü satın alma müdürleri (PMI) endeksi Ekim ayında aylık 0,1 puan artışla 55,7 seviyesine yükseldi. Yurt içi pazar kaynaklı artan talebe bağlı olarak yeni siparişler son 5 ayın yükseğine çıktı.

ABD-PMI-2018-Ekim

Genel olarak gelişmelere bakıldığında,

. İş yapma koşulları iyileşti.

. Yeni ihracat siparişleri son üç ayın en zayıf yükselişini kaydetti.

. Siparişlerdeki artışın 4. çeyrekte de süreceği beklentisiyle işe alımlar son 10 ayın en yüksek artışını kaydetti.

. Gümrük vergisi artışlarını etkisiyle hammadde ve metal fiyatlarındaki artışa paralel olarak girdi fiyatlarında son üç ayın en yüksek artışının yaşanması şirketlerin kâr marjı üzerinde baskı yarattı. Firmalar girdi maliyetlerindeki artışı çıktı fiyatlarına yansıttı.

. Stokları artırma gayretiyle fabrikaların satın alımları hızlandı. Tedariklerde yaşanan kısıtlara rağmen üretim öncesi envanterleri son 17 ayın en yüksek seviyesine çıktı.

. İş güveninde Eylül ayında son 12-ayın dip seviyesi görülmüştü. Yeni siparişlerde son çeyrekte artış beklentisine bağlı olarak iş güveni Ekim ayında yükseldi.

Ekim ayı PMI verileri Asya ekonomilerinde genel olarak imalat sektörünün gücünü koruduğuna işaret etti

Asya ekonomilerinin 2018 yılı Ekim ayı PMI verileri imalat sektöründe genel olarak iyileşmenin sürdüğüne işaret etti.

Özetle;

▪ Çin, Hindistan, Japonya, Rusya ve Vietnam’da imalat sektörü PMI endeksleri bir önceki aya göre yükselirken G. Kore, Tayland, Malezya, Endonezya ve Tayvan’da düşüş kaydedildi. Malezya, Tayland ve Tayvan’da imalat sektörü PMI değeri 50 seviyesinin altına gerileyerek sektörde daralmaya işaret etti.

▪ Hindistan, Japonya, Malezya, Rusya ve Vietnam’da ihracat siparişlerinde artış; Çin, Endonezya, G. Kore, Tayland ve Tayvan’da düşüş yaşandı.

▪ Üretim hacmi Çin’de aynı kalırken Endonezya, G. Kore, Hindistan, Japonya, Rusya ve Vietnam’da arttı; Tayland ve Tayvan’da düşüş yaşandı.

▪ Bölgede girdi maliyetlerinde artış sürmesine rağmen G. Kore ve Tayland rekabet güçlerini artırmak adına çıktı fiyatlarını düşürdü.

▪ G. Kore, Hindistan, Japonya, Malezya, Rusya ve Vietnam’da istihdam arttı.

 

Ülke bazında detayları sıralayalım:

 

Çin: Caixin PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,1 puan artışla 50,1 seviyesine yükseldi; üretim geriledi

▪ Üretim bir önceki aya göre aynı kaldı

▪ Yurt dışı talep zayıf kaldı

▪ Toplam yeni siparişler kısmen arttı, ihracat satışları son 7 aydır düşüyor

▪ Girdi maliyetleri sert şekilde arttı

▪ Zayıf piyasa şartları sebebiyle istihdam geriledi

▪ Satın alımlar kısmen yükseldi

▪ İş görünümüne yönelik güven son 11 ayın en düşüğüne geriledi

 

Endonezya: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,2 puan düşüşle 50,5 seviyesine gerileyerek son üç ayın en düşüğünü gördü

▪ Üretimde ılımlı bir artış yaşandı, toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişleri düştü

▪ Şirketler satın alımlarını ve girdi stoklarını artırdı

▪ Enflasyonist baskı son 3 yılın en yükseğinde

 

Güney Kore: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,3 puan düşüşle 51,0 seviyesine geriledi; istihdam ve çıktı artışı sektörde iyileşmeyi destekledi

▪ Üretim artışı yeni iş yaratımını destekledi

▪ İhracat satışları Ağustos ayından bu yana düşüşünü korurken yeni siparişlerdeki artış zayıfladı

▪ Yüksek girdi maliyetlerine rağmen şirketler çıktı fiyatlarında indirim yapmak suretiyle rekabet güçlerini artırmayı tercih ettiler

▪ Zorlu küresel iş şartlarına bağlı olarak iş güveni endeksi tarihi düşük seviyelerine geriledi

 

Hindistan: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,9 puan artışla 53,1 seviyesine yükseldi; siparişlerdeki artış üretim ve istihdamda artış getirdi

▪ Yeni siparişler ve üretim son 4 ayın en hızlı yükselişini kaydetti.

▪ İhracat siparişleri son 3 ayın en zayıf artışını yaşadı.

▪ İstihdam son 10 ayın en yükseğine çıktı.

▪ Son 15 aydır sektörde büyüme devam ediyor.

▪ Enflasyonist baskılar korundu.

 

Japonya: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 0,4 puan artışla 52,9 seviyesine yükseldi; imalat sektörü Haziran ayından bu yana en hızlı yükselişini kaydetti

▪ Son 5 ayda ilk kez dış talep arttı

▪ Çıktı fiyatları son 10 yılın en yüksek artışını yaşadı

▪ İşe alımlar güçlendi

 

Malezya: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 2,3 puan düşüşle 49,2 seviyesine geriledi; yeni siparişlerdeki belirgin düşüş PMI endeksini daralma bölgesine geriletti

▪ İç talep zayıfladı, dış talep son 9 ayın en hızlı artışını yaşadı

▪ Toplam yeni satışlar düştü ancak ihracat siparişleri yükseldi

▪ Maliyet düşürme çabalarına bağlı olarak istihdam artışı zayıfladı

▪ Yüksek girdi maliyetleri bağlı enflasyonist baskılar arttı, çıktı fiyatları yükseldi, satın alımlar azaldı

 

Rusya: IHS Markit PMI endeksi Ekim ayında aylık 1,3 puan artışla 51,3 seviyesine yükseldi; üretim, yeni siparişler ve dış talepte artış kaydedildi

▪ İstihdam Ocak 2017’den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti

▪ Dış talep arttı, yeni ihracat siparişlerinde sert yükseliş yaşandı

▪ Fabrikaların satın alımları son 1 yılın en hızlı artışını kaydetti

▪ Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatları uzun vadeli ortalamasının artında artış kaydetti

▪ Yeni ürün geliştirme üretim beklentilerinde artışı tetikledi

 

Tayland: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 1,1 puan düşüşle 48,9 seviyesine geriledi; imalat koşulları kötüleşti

▪ Talep zayıfladı

▪ Üretim ve yeni siparişler geriledi

▪ İhracat satışları geriledi

▪ İstihdam geriledi

▪ Yüksek girdi maliyetlerine rağmen şirketler satışlardaki zayıflamaya bağlı olarak çıktı fiyatlarını düşürdü

 

Tayvan: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 2,1 puan düşüşle 48,7 seviyesine geriledi; üretim sert şekilde daraldı

▪ Yurt içi ve yurt dışı talep geriledi

▪ Üretim ve yeni işlerde son 3 yılın en düşüğü yaşandı

▪ Satın alımlar Mayıs 2016’dan bu yana ilk kez düştü

▪ Yeni ihracat satışları sert geriledi

▪ Şirketler gelecek 12 ayda üretimde düşüş bekliyor

 

Vietnam: Nikkei PMI endeksi Ekim ayında aylık 2,4 puan artışla 53,9 seviyesine yükseldi; güçlü talebin etkisiyle üretim ve istihdam artışı hızlandı

▪ Fabrika satın alımları belirgin bir artış yaşadı

▪ Üretim büyümesi son 3 ayın en yükseğinde

▪ İş yaratımı ortalamaların üzerinde artış kaydetti

▪ Girdi maliyetleri artışında zayıflama var

 

ABD’de imalat sektöründe beklentiler Mayıs ayında sıçradı

ABD’de NY Empire State imalat endeksi Mayıs ayında bir önceki aya göre 4,3 puan artışla 20,1 değerine yükseldi. Piyasa beklentisi endeksin 15 olacağı yönündeydi. 

Yeni siparişler, sevkiyat, tamamlanmamış siparişler, stoklar ve istihdamdaki artışlar endeksin yükselmesinde etkili oldu. 

6-ay sonraki iş ortamı alt endeksi aylık 12,8 puan artışla 31,1 seviyesine yükseldi.