Etiket: üfe

Enflasyon Ağustos ayında zirve yaptı, TCMB faiz artırım sinyali verdi

TL’deki değer kaybı, girdi maliyetleri ve ürün fiyatlarını yukarı çekmeye devam ediyor: Ağustos ayında yurt içi ÜFE yıllık %32,13, TÜFE %17,90, çekirdek TÜFE %17,22 artış kaydetti. Üretici fiyatlarında kaydedilen sert artışın önümüzdeki aylarda tüketici fiyatlarına yansıtılarak %18 seviyelerini aşması ve çekirdek enflasyonda yukarı yönlü seyrin sürmesi olası gözüküyor. TCMB de enflasyon görünümüne ilişkin gelişmelerin fiyat istikrarı açısından önemli risklere işaret ettiğini, bu sebeple 13 Eylül’deki PPK toplantısında elindeki tüm araçları kullanacağını duyurarak faiz artışı sinyali verdi. Halen 1 haftalık repo faizi olan politika faizi %17,75 seviyesinde bulunuyor.  TCMB’nin ortalama fonlama maliyeti ise %19,25 seviyesinde. Ağustos ayında 12-aylık ileriye dönük beklenen reel faiz %9,44 ile 2008 finansal kriz dönemi seviyelerine yükseldi.  TL’deki sert değer kayıplarının etkisiyle artan enflasyon baskısına bağlı olarak, yüksek reel getiri talebi tahvil faizleri üzerindeki baskının artmasına sebep olabilir. TCMB’den en az 150 baz puanlık faiz artışı bekliyoruz ancak yeterli olmayacaktır. Fiyat istikrarı konusundaki kararlılığını karmaşık araçlar yerine yapacağı 400-600  baz puan arasındaki faiz artırımı kanıtlayacaktır. 

Detaylar…

TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları (TÜFE) Mart ayından bu yana yükselişini sürdürerek Ağustos ayında bir önceki aya göre %2,30, bir önceki yılın aynı ayına göre %17,90 artış kaydetti.

Yurt içi üretici fiyatları (Yİ-ÜFE) ise Şubat ayından bu yana yükselişini aralıksız sürdürerek Ağustos ayında bir önceki aya göre %6,60, bir önceki yılın aynı ayına göre %32,13 artış kaydetti.

Üretici fiyatlarındaki sert artışı imalat sektörü PMI endeksi verileri de doğruladı. İmalat sektörü  girdi maliyetleri ve ürün fiyatlarında TL’deki değer kaybına paralel olarak Ağustos ayında anketin başladığı Haziran 2005’den bu yana gözlenen en yüksek artışların yaşandığı belirtildi.

Ağustos ayında %50-50 Dolar ve Euro’dan oluşan döviz sepeti bir önceki yılın aynı ayına göre %63,49 değer kaybederken, çekirdek enflasyon (enerji, gıda, alkolsüz ve alkollü içecekleri, tütün ürünleri ve altın hariç tüketici fiyatları C-endeksi) aynı dönemde %17,22’lik artış ile 2005’ten bu yana gözlenen rekorunu kırdı.

Haziran ayında enflasyon rekor kırdı

Tüketici fiyatları Haziran ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %15,4 (Mayıs: %12,15), yurtiçi üretici fiyatları ise %23,7 (Mayıs: %20,16), çekirdek enflasyon %14,6 artış ile 2004’ten bu yana kaydedilen en yüksek seviyelere yükseldi.

Dün açıklanan Haziran ayı Türkiye imalat sektörü PMI verilerinde artan hammadde fiyatlarının etkisiyle girdi maliyetlerinin arttığını ancak çıktı fiyatlarının tüketiciye aynı derecede yansıtılmadığını gördük.

Üretim maliyetleri sadece Türkiye’de değil dün açıklanan Çin, Avrupa ve ABD PMI verilerinin gösterdiği gibi küresel olarak da artıyor. Üreticiler devam edecek enflasyonist baskıya istinaden çıktı fiyatlarını da artıracaklar. JP Morgan küresel imalat sektörü PMI verileri de girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarında artan bir hızla yükseliş olduğunu teyit etti.

Üretim, yeni sipariş ve ihracat tarafında küresel olarak yavaşlamanın etkisiyle talep baskısından ziyade arz baskısı fiyatları yukarı itmeye devam edecek. Fed ve Avrupa Merkez Bankası’nın para politikasını sıkılaştırmaya başladığı mevcut ortamda tahvil ve kredi faizlerinin artması borçlu ve likidite sorunu yaşayan şirketleri zorluyor. Kısacası azalan talebin ekonomik durgunluğa ve yüksek enflasyon sürecinin uzun döneme yayılacağını görüyoruz.

Merkez Bankası 7 Haziran’da tekrar sınav verecek

Bloomberg kaynaklı habere göre Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek dün (29 Mayıs) Londra’da yatırımcılarla yaptıkları toplantıda iki mesaj verdiler:

. 7 Haziran para politikası toplantısında ek faiz artırımı için Mayıs ayı enflasyon verisi dikkate alınacak.

. Herhangi bir sermaye kontrolü uygulaması olmayacak.

Sermaye kotrolü olmayacağına dair garanti verilmesi olumlu ancak faiz artırımına yönelik Mayıs ayı enflasyonunun baz alınacağı açıklamasına çekinceyle yaklaşıyoruz.

Nisan ayında TÜFE yıllık %10,85, yurt içi üretici fiyat endeksi (ÜFE) %16,37, yurt dışı ÜFE %21,72, tarım ürünleri ÜFE %6,39, çekirdek enflasyon %12,50 artış kaydetmişti. Nisan ayında ½ Dolar+ ½ Euro’dan oluşan döviz sepeti %1,3 değer kazanmışken, TÜFE’de bir önceki aya göre %1,87’lik artış yaşandı.

Mayıs ayında ise döviz sepetindeki artış %11 ile sert oldu. TCMB Beklenti Anketi’ne göre Mayıs ayında TÜFE’de bir önceki aya göre %0,99’luk artış bekleniyor.

Nisan ayı verilerine göre 100 birim TÜFE artışında gıdanın payı %21,4, ulaştırma %17,5, konut-su-elektrik-gaz ve diğer yakıtlar %14,9, giyim ve ayakkabı %7,2, alkollü içecekler ve tütün %5,1, ulaştırma ücretleri %3,7. Mayıs ayında yaşanan hızlı kur artışının tüketim malları fiyatları üzerinde artırıcı etkisi olacaktır. Mayıs ayındaki etkisi sınırlı bile olsa önümüzdeki aylarda üretici fiyatları ve dolayısıyla da tüketici fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturacaktır.

4 Haziran Pazartesi günü açıklanacak olan enflasyon verisinin Merkez Bankası’nın 7 Haziran’daki faiz kararı üzerindeki takdiri ne olacak bilmiyoruz. Ancak yabancı banka raporlarına göre kurdaki artışın etkisini baz alarak Merkez Bankası’nın kredibilitesini korumak adına 100-300 baz puan arasında bir artırıma daha gitmesi gerektiğine inanılıyor.

TCMB son acil toplantısında karar aldığı üzere gecelik borç verme faizinin üst bandı 1 Haziran’dan itibaren %19,5 olacak. Eğer TCMB politika faizini 7 Haziran toplantısında %16,5 seviyesinde tutup ağırlıklı olarak gecelik %19,5’ten fonlama gerçekleştirirse kredibilite sorununun tekrar gündeme gelip kur üzerinde baskı oluşturacağını düşünüyoruz.

TL’deki değer kaybı enflasyonu yukarı çekiyor

Nisan ayında yurt içi üretici fiyatları (%16,37) son 5 ayın yükseğini, tüketici fiyatları (%10,85) ve çekirdek enflasyon (%12,24) son 4 ayın yükseğini gördü.

Dün açıklanan Nisan ayı PMI verileri imalat sektöründe girdi fiyatlarının arttığını göstermişti. Yurt içi ÜFE’nin %89’unu oluşturan imalat sektörü aylık %2,79, yıllık %18 artış kaydetti.

Bugün 4,22 ile tarihi zirvesini gören Dolar-TL yılbaşına göre TL’de %12,54’lük kayba işaret etti.

YORUM: TL’deki zayıflığın girdi maliyetlerini artırmaya devam etmesi ve emtia fiyatlarındaki artış enflasyonda yukarı yönün devam edeceğini gösteriyor.

Tüketici fiyatları Mart’ta aylık %0,99, üretici fiyatları %1,54 arttı

Bir önceki yıla göre artışlar TÜFE’de %10,23, yurt içi ÜFE’de %14,28 oldu.

Hem artan hammadde fiyatları üretici fiyat endeksini yukarı taşırken gıda ve ulaştırma fiyatlarındaki artış tüketici fiyatlarında yukarı seyri destekledi. Zira Mart ayı PMI endeksleri de artan hammadde fiyatlarının çıktı fiyatlarını yukarı çektiğine işaret etmişti.

Çekirdek enflasyon son üç aydır düşüşünü koruyarak yıllık %11,44 seviyesine geriledi. Son üç ayda ABD doları ve Euro’dan oluşan döviz sepetinde yıllık bazdaki artışa bağlı olarak çekirdek enflasyondaki düşüşün kalıcı olmasını beklemiyoruz.

Enflasyon-2018-Mart